Ай, арад зон,

Альман залуушуул,

Амар сайн,

Амгалан болтогой!..

   Вот уже почти 80 лет прошло с тех пор, как закончилась Великая Отечественная война. С каждым годом всё меньше остаётся свидетелей тех давних событий, и современные поколения собирают историю Великой Отечественной по крупицам, по воспоминаниям своих отцов, дедов и прадедов.

   Он родился 20 ноября 1905 года в местности Нуурай Хотогор Таптанайского булука Агинской волости. В 12 лет пошёл в первый класс в Таптанайскую одноклассную школу. Окончив её в 1921 году, поступил в Хойто-Агинскую двухклассную школу.

   Нэгэ эхэ хоёр басагадтай байгаа: нэгэниинь бүхэли үдэр эжыдээ хамһалсадаг ажалша бэрхэ, нүгөөдэнь ажал хэһэн болоод, наадахаяа ябашадаг гү, али диван дээрэ унташадаг залхуу.
Эжынгээ зэмэлхэдэ, залхуу басаган:
   - Юундэ би ходо ажал хэхэ ёһотой байдагбиб? Нэгэшье үдэр амархыем үгыт! – гэжэ урдаһаань сэсэрхээд абаха.
   Нэгэтэ эжынь сэсэн хүндэ ошожо, залхуу басагаяа яажа ажалда һургаха тухай асууба. Тиихэдэнь сэсэн хүн ажал хүүлэнгүй, бүхэли үдэр басагаяа амаруулхыень зүбшэбэ, амтатай һамар эдюулхыень үгэбэ.
   - Энэ һамар эдихэдээ, басагантнай хүдэлхэшьегүй, юумэн тухай бодомжолхошьегүй, дуугархашьегүй. Иигээд лэ бүхэли үдэрөө һанаа амархан хэбтэжэ амараг, - гэбэ сэсэн хүн.
   - Басагантнай эдеэлхэмни гэхэшьегүй, тиимэһээ өөһэдөө халбагаханаар хооллуулжа байгаарайгты. Һанаагаа бү зобогты, энэ һамарай эди шэди нэгэл үдэрэй туршада үзэгдөөд лэ дүүрэхэ.
   Эжынь һамар хараад: «Һанаа амархан хэбтэжэ байхадаа, яагаад ажалша бэрхэ болошохо юм?» – гэжэ һанабашье, залхуу басагандаа эдюулхэ гэжэ шиидэбэ.
   - Энэ һамар эдеэд, бүхэли үдэр диван дээрээ хэбтэхэдэшни болохо, - гэжэ эжынгээ хэлэхэдэ, залхуу басаганиинь хүхеэд лэ, һамарыень амтархан эдижэрхибэ. Тиигээд юушье хэнгүй, бэлэн халбагаһаа эдеэлээд лэ, бүхэли үдэр хэбтэбэ. Үглөөдэрынь залхуу басаган бултанһаа урид һүрэжэ бодоод лэ, ажалаа хэбэ: амһартаа угааба, шоройгоо хамаба, шалаяа угааба, пеэшэнээ түлеэд, хааша шанаба.
   - Басага-ан, хара үглөөнһөө сүлөө забдагүй ажал хэбэш. Амара даа, - гэбэ эжынь баяртайгаар.
   - Бараг даа, эжы. Үсэгэлдэр амаржа эсэшооб. Бүхэли үдэр миин хэбтэхэһээ хүндэ ажал үгы, - гэжэ басаган харюусаба.

   - Эжы, би саадигтаа ошохоёо һананагүйб.
   - Басага-ан, ажалһаа бү болииш даа, хүмүүжүүлэгшэгүй үлэшэхэ юм гү?