Мүнѳѳ сагта түрэл хэлэнэймнай бэлэгүй байдалда ороод байһаниинь мэдээжэ. Ургажа ябаһан үхибүүднай ород хэлэн дээрэ ярилдажа үндынэ. Сэсэрлигүүдтэ, дунда һургуулинуудта буряад хэлэ ямар аргаар хүүгэдтэ дамжуулжа байнаб гэжэ хүмүүжүүлэгшэдтэй болон буряад хэлэнэй багшанартай хѳѳрэлдѳѳ эмхидхэһэн байнабди.

 

Могойтын 1-дэхи дунда һургуулиинхид.

 

ХҮҮГЭДЭЙ СЭСЭРЛИГТЭ

Буряад хэлэнэй һарын хэмжээндэ эмхидхэгдэһэн «Талын аялганууд» гэһэн тойрогой дуунай мүрысѳѳндэ 5-10 наһатай дүн хамта 50 гаран хабаадагшад суглараа. Эдээн соо буряад хэлэн дээрээ дуулаха, дуугарха хүүгэд олон байгаа юм.

Агын «Родничок» сэсэрлигэй хүмүүжүүлэгшэ Гэрэлма Базарова: «Хүүгэднай түрэл хэлэн дээрээ ехэл муугаар хѳѳрэлдэнэ. Энэ юунһээ болоноб гэхэдэ, аба эжынь хүүгэдтэеэ ородоор хѳѳрэлдэнэ. Дуунай мүрысѳѳндэ хэдэн хүүгэдые бэлдүүлжэ асарааб. Энэ хэмжээ ябуулгада яһала үнинэй бэлдээбди. Залуу гэртэхин ѳѳһэдѳѳ буряад үгэнүүдые хүсэд мэдэнэгүй. Дуунай үгын сохилто, аялгануудые хүүгэдтээ буруу заана. Тэрэнииень заһахада, ехэл хүндэ байна...»

Урта нютагай «Һолонго» сэсэрлигтэ 42 жэл хүдэлжэ байһан хүмүүжүүлэгшэ Елена Цырентарова: «Сэсэрлигнай һонин түһѳѳ түсэбѳѳр хүдэлдэг - үхибүүд бага наһанай бүлэгтэ ороходоо, ганса түрэл хэлэн дээрээ хѳѳрэлдэхэ ёһотой. Дунда наһанай бүлэгтэ буряадһаа оршуулгатайгаар хѳѳрэлдэнэ. Һургуулиин урда тээхи наһанай ба ахалагша бүлэгүүдэй хүүгэдтэ ород хэлэн дээрэ хэшээлнүүдые үнгэргэжэ эхилнэбди. Тиигэжэ хэлэндэ орожо байһан үхибүүд нэн түрүүн түрэл хэлэн дээрээ ярилдажа һурана бшуу. Сэсэрлигэймнай түһѳѳ түсэбэй ёһоор, үхибүүд буряад, ородшье хэлэтэй болодог. Эндэмнай «Ёһо заншал» гэһэн хэшээл үнгэргэгдэдэг. Тэндэ үхибүүд элинсэг хулинсагай байра байдал, табан хушуун мал гэхэһээ эхилээд, бултыень үзэдэг. Хүдѳѳ һуурингуудта эгээл орёо асуудал гэхэдэ, залуушуул нютагһаа гаража ошоно, сэсэрлиг, һургуулинуудта үхибүүдэй тоо үсѳѳн болоно», - гээд тэрэ хэлэбэ.

 

Дэлгэрэнгыгээр 49-дэхи дугаарта.

You have no rights to post comments