Намтар
   Дамба Зодбич 1925 ондо Хориин аймагай Тээгдэ нютагта малшан Мижит Гатаповай бүлэдэ түрэhэн. Нэгэтэй байхадань, Доодо-Голдо ажаhуудаг эсэгынь түрэһэн эгэшэ Пунсог Аюшеева Жалсарай Зодбоев нүхэртэеэ үргэжэ абаhан.
   Жалсарай абань колхозой эрхим адуушан байжа, хүбүүгээ багаһаань мориндо дуратайгаар хүмүүжүүлээ. Дамба Доодо-Голһоо 30 модо зайда оршодог Баруун-Хасууртайн hургуулида ороо. Хоёрдохи ангида орохоёо байхадань, эсэгэнь наhа бараа. Эжынь түрүүшээр ори гансахан хүбүүгээ өөрhөө холо табихаяа hанаагүй. Дамба 7-8-тайhаа газаахи бүхы ажал хэжэ эхилһэн: түлеэ хахалдаг, уhа асардаг, малай хашаар соохиие арилгадаг, зундаа үбhэндэ ябадаг байhан.
   Бишыхан Дамбын hурахаяа эрмэлзэхэдэ, эжынь хүбүүнэйнгээ хүсэл ойлгожо, саашаа hурахыень дэмжээ. Тиигэжэ Дамба Баруун-Хасууртайн 3 класстай hургуули дүүргээ. Тус hургуулиин hурагшад Загарайн аймагай Хара-Шэбэрэй hургуулида ороо. Тэндэ литературын багшань, хожомынь Буряад Уласай габьяата багша болоhон Батор Прокопьевич Махатов уншаhан юумэеэ хөөрэхэhөө гадна тэрээн дээрээ бодомжолжо hургадаг һэн. Дамба Хара-Шэбэрэй дунда hургуулида түрүүшынгээ шүлэг бэшэhэн. Түрүүшын уншагша ба шүүмжэлэгшэнь Батор Прокопьевич байгаа. Эдир поэдэй түрүүшын шүлэгүүд СССР-эй Υндэhэн хуулиин үдэртэ зорюулагдаhан hургуулиин ханын газетэдэ толилогдоhон байна.
   Дамба эрдэм бэлигтэ hураха эрмэлзэлээрээ үетэнһөө илгардаг байгаа. Тиин гэрhээ 18 модо зайда оршодог Загарайн аймагай Үнэгэтэйн семейскэ дунда hургуулида ороо. Эгээл тэндэ Дамба ород хэлэндэ hураа, ород литературатай танилсаа.
   Үнэгэтэйн дунда hургуулиин захиралай орлогшо Леонид Александрович Молоков долоон хоног бүхэндэ гэртээ ябагаар ошожо, эдеэ хоол абаад ерэдэг буряад хүбүүндэ туһалдаг байhан юм. Хожомынь Дамба Зодбич Леонид Александровичтай ехэ нүхэсэдэг болоhон.
   Дамба Жалсараев Үнэгэтэйдэ залуу бүлэ Василий ба Акулина Шурыгинтанайда ажаһуудаг, хүүгэдыень абалсадаг һэн. Дамбын 7-дохи ангида hуража байхада, дайн эхилжэ, hургуулияа орхихо баатай болоо. Василий Федотовичиие фронтдо татахадань, Дамба Акулина Филипповнае үхибүүдтэйнь Доодо-Гол эжытэеэ байлгахаа абаашаа.
   Фронтдо ошоһон аханарай орондо залуушуул түрэл колхоздоо бүхы ажал хэжэ эхилээ: поли хахалха, таряа тариха, үбһэ сабшаха, обоолхо. Тэдэ мүн лэ модо бэлдэдэг һэн. Дамбын тоо бодолгодо бэрхэ байхадань, колхозой тоо бүридхэгшэ болгоо.
   Арбан найман наһатай Дамба 1943 оной январь һарада Эрхүүгэй можын Мальта станцида 35-дахи запасной буудалгын бригадада татагдаа. Тэрэл жэлэй февраль һарада Улаан-Үдын Дивизионно станциин дэргэдэхи Υбэр Байгалай ябаган сэрэгэй училищида һурахаяа эльгээгдээ. Тэрэнээ 1944 ондо дүүргээд, хилын харуулай сэрэгтэ алба хаагаа. Шэтын можын Чиндантын хилын харуулай сэрэгэй даргын орлогшоор, удаань Дагуурай штабта, һүүлээрнь Дагуурай-Хинганай Улаан     Тугай хилын харуулай отрядай штабта алба гараа.
1945 ондо Манжуурида Японой Квантун армиие бута сохилсоhон байна. Дайнай һүүлээр зургаан жэлэй туршада Хяагтын хилын харуулай отрядта алба хээ. 1952 ондо КПСС-эй Буряад-Монголой обкомой гуйлтаар албанhаа капитанай нэрэ зэргэтэй табигдаhан.

You have no rights to post comments