Урданай түрын нэгэ hонин ушар хөөрэхэ дуран хүрэнэ. Юуб гэхэдэ, энэ пандемиин үедэ хайшаашье зайхань хорюултай, ошожо газетэеэл абаа һаа, бэшэндээ гэртээл hуугдана гээшэ. Тиимэ хадань би зониие hонирхуулха байна гэжэ бодоод, нэгэ урдань болоhон ушар тухай хөөрэхэеэ hанабаб.
Эсэгын дайнай дүүрээд байhан саг. 1946 ондо Согто-Хангилаймнай газар дээрэ сээнтэрhээ зүүн тээшээ арбаад модоной зайда Булагта гэжэ газар оршодог. Тэрэ Булагтын адагта Балданай Батынхи хониндо байгаа. Очир хүбүүниинь дайнай дүүрэхэдэ табигдажа, гэртээ ерээд, тэрэ зунай hайхан сагта hамга абажа, ехэ түрэ болоhон юм. Басагаяа хүргэжэ ерэhэн зон Лазогой нэрэмжэтэ колхозhоо бууба. Түрэшье эхилбэ. Газаа ехэ ногоон дээрэ дүхэриглэжэ hуугаад байхадань, урдуурнь тэбшэтэй мяхан, сагаан эдеэн табаг табяатай. Ерэhэн худын түрүүгэй урда - адууhан төөлэй. Бидэ, хүүгэд, залааhа абаха гэжэ тэрээгүүр дүтэлөөд байнабди. Минии hанахада, Цогтын Ханда, зүб нэрэнь Дашидондог, Бадмын Балдан-Доржи, Дашинимын Доржи, Будариин Сагардай, Базарай Элбэгтэ гээд лэ олон hэмди. Тэндэ би дүтэшэг байгаа гээшэ хаб. Худын түрүү намда адууhан төөлэй залаба. Тэрэнииень абаад, саашаа болобоб. Ехэ тоhотой, тарган гээшэнь! Бэшэмнай ондоо мяха - hээр, хабhа абаhан байгаа. Түрын зон халта халааhан hүнэй архи ябуулжал байна. Амаа халаhан урагууд бүри зоригтой болоhон худанарай урдаhаа үгэ буляалдажа торгохо гуримтай байhан юм. Тэрэнь ехэдээ hаа, наншалдаан болоходо хамаагүй. Мүнөө эндэ яhала намдуу байгаа. Тиигээшье hаа ерэhэн худын түрүү Ринчинэй Рыгзэн гэжэ хүн үгэдэ амаргүй бэрхэ хүн hэн. Шагнахадамнай, ехэ томоотойгоор: «Мордоходомнай, манай нара буляажа абаха моритой хүн үгы гээбы гэжэ hананаб», - гээд, үшөө нэгэ хундага баряад, дээгүүр хараад hууна. Урдаhаань хэншье абяа гарабагүй. «Ошоходотнай, нарыетнай абана аабзаб даа» гэжэ hанажа hуугаа ёhотой. Энээниие дуулаhан зон хороо бусалаад, hайн hайн моритой зон hэмээхэн хорёогой араар бэлдээд байна. «Ороhон бороон сэлмэдэг, бууhан урагууд мордодог» гэhэн үгэнүүд дуулдаба.
Мүнөөхи hайн моритой хүбүүд саанахана, хойшоо ошохо зүг руунь ошоод байна даа. Сохом лэ нарыень буляаха hанаатай. Тиихэдэнь урагууд мордомсоороо, хойноhоо ерэhэн зүг руугаа бэшэ, харин баруун тээшээ гүйлгэлдөөд, Хангилаар Агаяа, Лазогоо ябашаhан байгаа.
Харин тэрэ хойно хүлеэгшэ хүбүүд hула hалаа, нарашье буляаhан юумэгүй. Бидэ, хүүгэд, ябагаар ерэhэн hаа, мүнөө тэргэтэй хүнтэй дайралдажа, гэртээ амараар бусаа hэмди. Тиихэдэ би адууhанай тархи тэбэриhэн, самсамни ямар болоhон юм ааб даа. Иигэжэ урданай түрын hонин дүүрэбэ.
ГАЛСАНАЙ Цыдып, пенсионер.
Ага тосхон.
