Эртэ урда сагта Таршаа Намжил гэжэ нэгэ тэнэг хүн байгаа. Таршаа Намжил дасанда hуужа, гурбан жэлэй туршада ном заалгаашье hаа, юумэндэ hураагүй. Тэнэг байхадань, нэгэ үдэр багшань Таршаа Намжилда «нютагаа буса» гэжэ хэлээ.

- Багша, дасанда гурбан жэлэй туршада ном үзэhэн хүн гэлсэхэдэнь, би уншажашье шадахагүй байхаб, даншье эшхэбтэр. Та намда нэгэл ном заагаад үгыт даа. Би харгыдаа уншаhаар, заабол hурахаб, - гэжэ Таршаа Намжил дуугарба.

- Би шамда мүнөө ямаршье ном заахагүйб. Харгыдаа тохёолдоhон юумэнүүдые бултыень адаглажа хараад, хадуужа абаарай. Тэрэшни шамда ехэ hайн эрдэм болохо, - гэжэ багшань хэлэбэ.

Тиигээд Таршаа Намжил тайлаhан дэгэлээ hөөргэнь бүhэлжэ, гуталаа тахалаад, үмдөөд, уншажа ябаха нэгэшье маанигүй, ута харгыда гараба.

Хүүгэдтэ зорюулагдаһан рассказууд мүнөөнэй буряад литературада тон хомор. Энэ удаа Агын аймагай Үбэр Аргали нютагай эхин шатын ангинуудай багша Любовь Базаровна Батожаргаловагай туршалгануудые дурадхая.

Доржи Гомбоевой шүлэг

Үриеэ ехэ болгоод,

Ажалша тоншуул үтэлөө.

Хүгшэн зэмдэг болошоод,

Хүбүүндээ иигэжэ үгэлөө:

Доржоханда ЦЫНГУЕВА

 

Ойн зүргөөр

Урагшаа алхалан ябатараа

Хүнгэрэг саһан дээрэ

Уляангирай шэлбүүһэ обёорбоб.

Гарма Цырендашиев

Агын нэгэ айл табатай миисгэйтэй hэн. Наhаа хүсэhэн тэрэ арьяатан нэрэшьегүй, тэрэ мүртөө эрэ юм. Эзэниинь гэнтэ hанахадаа гү, али хүл доогуурнь дайралдаа hаань, эдеэнэй үлэгдэл хэжэ үгэдэг. Хорёо соогуураа ходол хусажа ябадаг хаб нохойтой тэрэ миисгэй табан жэл соо нэгэшье нүхэсөөгүй. Уулзаhан лэ газартаа тэдэ хоёр бүри наншалдахаал забдаха. Миисгэйдэ хаб нохойн дураа гутаха ушарнууд олон. Зунай эхеэр зайгуул миисгэй агнажа садаад, гэртээ ерэхэдээ, гулабхаа гү, али борбилоогой нюсэгэн дальбараа зуугаад лэ ерэхэ. Тэрэнээ нохойн нюдэн дээрэ хэршэгэнэжэ байгаад, зорёолхоhондол удаан эдидэг. Заримдаа олзоёо дараансын захада нохойн харахаар табижархёод, өөрөө наранда игаан унтаха. Тиихэдэнь хаб нохой хорхойтоhон нюдөөр дороhоонь хаража хэбтэхэ.

Зүгөөр жэл бүри августын тэнгээр хаб нохойн миисгэйhээ айдаг хаhа ородог юм. Энэ үедэ миисгэй хартаабхын полиин углууда хаяатай нобшо дээгүүр ургадаг бог олhоной оёорто хонон үнжэн байрладаг заншалтай.