Тамиршан Жаргал Жигжитов дайшалхы самбаар, холимол тулалдаагаар бэеэ һорижо, дээдэ гарай тамиршан болоһон юм. Тэрэ - самбаар, барилдаагаар тамирай мастер, гар тулалдаагаар Россиин Зэбсэгтэ Хүсэнүүдэй абарга, дэлхэйн, Россиин мүрысөөнүүдэй шанда хүртэгшэ. Буряад ороной самбистнуудай ударидагша юм.
Ага-Хангилда үндыһэң
Тэрэ Буряад ороной Яруунын аймагай Иисэнгэ нютагһаа уг гарбалтай юм. Жаргалай бага балшар байхада, аба эжынь Могойтын аймагай Ага-Хангил нютаг зөөжэ ерэһэн байна. Жаргал Ага-Хангилда үндыжэ, тэндээ һургуулида ороо. Ага-Хангилай дунда һургуулида һуража байхадаа, һоригшо Баясхалан Бадмаевай хүтэлбэри доро бүхэ барилдаанай секцидэ ябадаг байгаа. Могойтын аймагай, тойрогой хэмжээнэй мүрысөөнүүдтэ шангай hууринуудые эзэлдэг ба илалташье нэгэтэ бэшэ туйладаг hэн ха. Һургуулияа дүүргээд, Улаан-Yдын тамирай шэглэлтэй хотын багшанарай колледждо hуралсалаа үргэлжэлүүлhэн байха юм. Колледждо hураха үедѳѳ барилдаанай һорилгоёо орхёогүй. Буряад ороной мэдээжэ бүхэшүүл Баир Цыренов, Бато Бадмаев болон бусадтай hорилгонуудые хэдэг hэн.
Самбаар бэеэ һорижо эхилээ
Оюутан ябахадаа, самбаар һонирходог болоһон байна. Жаргал тэрэ колледж түгэсхэжэ, 2009 ондо сэрэгэй албанда татагдаа. Хүдэр бэетэй хүбүүдые шэлэн абадаг сэрэгэй частьда хоёр жэлэй туршада алба хаагаа. Эхэ орондоо эрэ хүнэй уялгата алба хааха үедөө самбаар Россиин Зэбсэгтэ Хүсэнүүдэй мүрысөөндэ хабаадажа, 1-дэхи һуури эзэлһэн габьяатай. Тэндэ десантна-дайшалхы, дотоодын сэрэгүүдэй, уһан сэрэгэй пехотын, тусхай томилолгото отрядай г.м. ёһотойл эрэшүүлэй мүрысөөндэ шалгараа һэн. Армиин һүүлээр Жаргал сэрэгэй албанай контракт баталжа, тэндээ үлөө. Сэрэгэй часть түлөөлжэ, Зүүн зүгэй сэрэгэй тойрогой шанда хүртэхын түлөө мүрысөөндэ хабаадажа, абарга болоо. Саашадаа тэрэ олон мүрысөөнүүдтэ үндэр амжалтануудые туйлаһан байна. Тэрэнэй хибэс дээрэ шүүгдэхэнь үсөөн байгаа бшуу. Дээрэ гарай самбистнууд, дэлхэйн абарганууд - Баясхалан Эрдынеев, Баир Омоктуев ба бусадтай һорилго хэжэ, дүй дүршэлтэй болоһон. «Самбаар Зүүн зүгэй сэрэгэй тойрогой мүрысөөнэй финалда дэлхэйн абаргые шүүжэ, ехэ ханалта абаа һэм. Барилдаанай баян дүрэтэй байжа, намтай тулалдагша хүбүүдые унагаажа диилээб. Хибэс дээрэ барилдахын хажуугаар шангаар шааха, үдьхэлхэ, хүл, гар үбшэнтэйгөөр мушхаха дүрэнүүдые хэрэглэхэнь шухала. Холимол тулалдаан бэе махабадта аюултай, бэеэ гэмтээжэ магадгүй. Шэрүүн тамираар олон хүбүүд бэеэ һоридог болонхой», - гэжэ тэрэ хөөрэнэ. Удангүй тэрэ сэрэгэй частьдаа залуу сэрэгшэдтэ самбо заадаг (инструктор) болоо ха. Сэрэгэй албанай хажуугаар Жаргал Жигжитов БГСХ-да заочноор һуража дүүргээд, дээдэ мэргэжэлтэй болоһон байна. Самбын хажуугаар кикбоксингоор, боксоор хүмүүжэмэлнүүдээ һоридог.
«Хара моритон» клубай алхамууд
«Хибэс дээрэ тулалдажал ябаха байгааб, теэд хоёр хүбүүдтэй боложо, тамирта бэеэ сүм зорюулха сагни хизаарлагдаа. Һоригшын ажалда хүдэлжэ туршахам даа», - гэжэ тэрэ энеэн хөөрөө. Улаан-Үдэ хотын тамирай һургуулиин дэргэдэ тулалдаанай секци ябуулжа эхилээ. Тэндээ Ага нютагай бүхэшүүл Бато Дамдинов, Аюр Галсанов ба бусадтай залуу хүбүүдтэ тамирай дүримүүдые заадаг юм. «Хара моритон» клубта шамбай шадалтай, мунса нюдаргатай бүхэшүүл һорилго хэдэг. Хараһан тамиршад тэрэ клубта һорилго гарадаггүй ха. Шамбай хүбүүдэй дундаһаа эгээл эрхимүүд шэлэгдэжэ, тэрэ клубай нэрэ хүндэ хамгаалдаг гээшэ. Гүрэмэл халхабшаар (сеткэ) хүреэлээтэй хибэс дээрэ залуу бүхэшүүлдэ армейскэ гар тулалдаанай техникэ дүрэнүүдтэ һургана. Хүмүүжэмэлнүүдтэеэ үдэр бүри хотын стадион ошожо, кросс гүйдэг, турнигта бэеэ татадаг, газарhаа бэеэ татаха (отжимание) г.м. hорилгонуудые хэдэг. Тамирай танхим соо груша шааха, үдьхэлхэ, гантель, гиир үргэхэ эрхэ нүхэсэлнүүд бии. Залуу тамиршад амаралтын үдэрнүүдһээ бэшэндэ хэшээлнүүдэй һүүлээр заал ерэжэ, хүлэртэрөө һорилго хэжэ, хүл гарайнгаа шандааһа бүри хүдэр шанга болгодог шуу. Үдэшэ бүри тамирай танхим соо һорилгонууд эршэмтэйгээр ябуулагдадаг. Жаргал Жигжитовэй һорилго доро хамта дээрээ хори гаран хүмүүжэмэлнүүд ябана. Хүмүүжүүлэгшэ өөрын үүсхэл, зорилгоор энэ секци эмхидхэнэ. Барилдахын хажуугаар футбол наадаха дуратай. Хүбүүд нэтэрүү һорилгонуудые гаража, манай эндэ хоморой тамирай янзануудаар: грепплинг, кикбоксинг, хоолой боожо бариха г.м. эрхимээр хэрэглэжэ һурана. Тэрэ залуу хүбүүдые тамирай танхим ерүүлхые оролдодог гээшэ. Мүнөө сагта залуу, хүгшэнгүй – бүхы зон телефон харана, компьютерай урда удаан һуужа, хүзүүгээ, нюргаа үбдэдэг болоно. Энэ муу. Бэеын үе мүсэ, шүрбэһэ мяхан ходо хүдэлжэ, шуһан гүйжэ байха ёһотой. Тамирай танхим ерэдэг хүбүүдэй дундаһаа ерээдүйдэ талаан бэлигтэй тамиршад урган гараха бэзэ.
Олон нютагуудаар ябадаг
Эндэ һая Жаргал Жигжитов Якутск хотодо самбаар мүрысөөндэ хабаадажа, финалда гарахадаа, барилдаанай дүрэ хэрэглэжэ, тамиршаниие нюргань дээрэнь шэдэжэ, толгой руунь шаажа, илалта туйлаа һэн. «Залуушуулые ганса гар тулалдаанда һурганхаар, хүлэй шүрбэһэ балсангуудые бэхижүүлжэ, олон янзын тамирай янзануудаар тулалдаа (универсальный бой) зааха гэжэ шиидэһэн байнаб», - гэжэ тэрэ хөөрэнэ. Универсальна тулалдаан гээшэ Буряад орондо үнинэй бии болонхой. Хотын олон аймагуудта секцинүүд ябуулагдана. Жаргал Жигжитов хүбүүдээ дахуулаад, Новосибирск, Красноярск, Эрхүү, Улаан-Үдэ, Шэтэ, хизаарай аймагуудаар мүрысөөнүүдтэ ябадаг. Жаргалай дүү хүбүүн Эрдэм Жигжитов самбаар дээдэ гарай тамиршан болонхой. Тамирай мастерай нэрэ зэргэтэй.
Шабинарынь - Константин Подойницын, Баир Будажапов гэгшэд Россиин кубогай, Алас Дурнын федеральна тойрогой, хизаарай мүрысөөнүүдтэ оло дахин абарга болоһон, шангуудта хүртэһэн габьяатай. Амидхааша нютагай К.Подойницын тамирай клубай омогорхол болонхой. Тэрэ хүбүүн эдир багаһаа тамирта дуратай. Мори урилдаанда шодоог болохо, барилдаха, һээр шааха.
Жаргал тамирта дуратай эрхэтэдэй хоорондо холимол тулалдаагаар (ММА) мүрысөө эмхидхэһэн юм. Түрүүшын мүрысөөндэ Хойто-Кавказай, Дунда Азиин, Буряад ороной, Эрхүүгэй можын, Үбэр Байгалай хизаарай, тэрэ тоодо Агын тойрогой хүбүүд хабаадаһан байна. Буряад ороной мэдээжэ тамиршад тус турнир эмхидхэжэ мүрысөөндэ шүүгшэд болоһон байха юм. Жаргал Жигжитовэй хэлэһээр, холимол тулалдаан гээшэ шэрүүн тамир, тиимэһээ тулалдаашадай бэе нягтаар хамгаалаатай байдаг. Гартаа перчатка, толгойдоо шлем, үбдэгтөө халхабша үмдэдэг. Хүнэй бэеын зарим хубинууд руу шаажа, үдьхэлжэ болохогүй. Багашуулай тулалдаан зөөлэн дүримүүдтэй. Харин бүдүүн зоной тулалдаан шэрүүншэг юм.
Блогерой ажал ябуулна
Жаргал һоригшын хажуугаар Инстаграм гэһэн социальна сеть соо блогерой ажал эдэбхитэйгээр ябуулдаг. Тэндэ 13,5 мянган уншагшадтай. Нюур дээрээ «Хара моритон» клубай тамиршадай һорилго, мүрысөөнүүдтэ ябалга, гэр бүлэ, аяншалга, амаралга тушаа һонин һонин мэдээсэлнүүдые табидаг. Мүн уншагшадайнгаа дунда лотерей, конкурснуудые эмхидхэжэ, бүришье олон хүнэй һонирхол татадаг шуу. Жаргал Жигжитов Буряад орондо, Үбэр Байгалай хизаарта мэдээжэ болонхой. Буряад ороной сурбалжалагшад интервью үгэхыень дамжуулгануудта уридаг. Буряад-FM радиодо, залуушуулай «Гэжээж» шоу-дамжуулгада буулгагдаһан байна. Залуу һоригшын олон бэрхэ шабинарые бэлдэхыень амжалта хүсэе.
Эрдэни ЧИМИТДОРЖИЕВ.
