Дулдаргын аймагай Табтаанай нютагта Батоцырен Шагдаров Фаина Беломытцева хоёрой гэр бүлэдэ 4 хүүгэдэй одхон Юра хүбүүн түрэһэн юм. Фаина Владимировна Воронежой можоһоо эхин ангинуудай багшаар эльгээгдэһэн байна. Юра Могойтын дунда һургуули 1975 ондо дүүргээд, мотоор заһабарилгын заводто 2-дохи разрядай токарёор ажаллаа. Удаань харгын 2032-дохи участогта жолоошоноор ажаллаад, эрэ хүнэй уялга дүүргэхэеэ сэрэгэй албанда мордоо. Монголдо алба хаажа ерээд, Могойтын заһабарилгын ба барилгын участогта хүдэлөө. 1980 ондо Эрхүүгэй гүрэнэй университедэй түүхын факультедэй оюутан болоо һэн. Юрий абынгаа мэргэжэл шэлэһэн байна. Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнда хабаадаһан Батоцырен Хордеевич дайнай һүүлээр эрдэм гэгээрэлэй һалбарида хүдэлөө, түүхэ ба обществоведени зааһан. Залуушуулые сэрэгэй талаар ба эхэ орондоо дуратайгаар хүмүүжүүлгэдэ ехэ анхаралаа хандуулдаг байһан, олон жэлэй туршада ветерануудай зүблэлэй бүридэлдэ хүдэлөө.
   Залуу мэргэжэлтэн Юрий Батоцыренович ондоо һалбарида хүдэлхэеэ арсажа, багшын ажалда бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ «шунгаһан». 1985 ондо түрэл һургуулидаа түүхын багшаар хүдэлжэ эхилээ. Тиихэдээ Могойтын дунда һургуулиин классһаа ба һургуулиһаа гадуур ажалай эмхидхэгшээр ажаллаһан байна.
   1996 онһоо һургуулиингаа захиралаар хүдэлжэ эхилээ.
   Агын Буряадай автономито тойрогой хүндэтэ эрхэтэн, олон жэлэй туршада Могойтын дунда һургуулиин захиралаар хүдэлһэн Манефа Бояркина иигэжэ дурсаһан байдаг: «Тиихэдэ Могойтодо ганса һургуули хүдэлжэ байгаа, 600 һурагшадай һуурида 1500 хүүгэд һурадаг һэн. Һургуули арбан элдэб байшан соо хүдэлхэ баатай һэн. Тиимэһээ аймагай хэмжээндэ шэнэ һургуули бариха тухай шиидхэбэри абтаа. Һургуулиин баригдаад байхада, хэн захиралынь болохоб гэһэн асуудал гараа. Аймагай толгойлогшо байһан Базар-Сада Осорович Нима-Осоров энэ ушараар минии һанамжа мэдэхэеэ һанаа. Энэ һургуулиин захиралаар гансал хүниие – Юрий Батоцыренович Шагдаровые табихаар гэжэ хэлээ һэм».
    Юрий Батоцыренов хүндэ хүшэр 1990-ээд онуудта багшанартаяа, хүдэлмэрилэгшэдтэеэ һургуулиин материально-техническэ бааза байгуулжа, һуралсалай бэлэдхэл дээдэ хэмжээндэ гаргажа шадаһан юм. Удангүй ажалайнь дүнгүүд эли бодо харагдажа эхилээ. 2001 ондо һургуули «Тойрогой жэшээтэ һургуули» болоо, 2005 ондо нютаг можо соогоо гансаараа «Россиин эрхим һургуули» гэһэн үндэр нэрэ зэргэдэ хүртөө һэн. Гадна 2006, 2008 онуудта дунда һургуулинуудай хоорондо һуралсалда шэнэ зүйл нэбтэрүүлгээр бүхэроссиин мүрысөөнэй илагша болоһон. Юрий Шагдаров 2006 онһоо Россиин эрхим һургуулинуудай ассоциациин вице-президент ябаа. 2007 ондо «Школа директоров – Новая Евразия» гэһэн уласхоорондын, 2008 ондо Агын Буряадай тойрогой «Медиадиректор» мүрысөөнүүдэй илагша юм.
   Юрий Батоцыренович һургуулидаа сагаа, хүсэ шадалаа, дураяа үгэһэн. Могойтын аймаг ударидажашье байгаа һаа, түрэл коллективэйнгээ ажалаар һонирходог, тэдэнээ дэмжэдэг бэлэй. Хүдэлхэеэ болёод, һүүлшын хонходо, түгэсхэгшэдэй баалда багшынгаа, захиралайнгаа ерэхэдэ, һурагшадай баяр, жаргал хэлэшэгүй һэн. Юрий Шагдаровай нэрэ мүнхэлжэ, аймагай болон Могойто тосхоной зүблэлнүүдэй депутадуудай, Россиин эрхим һургуулинуудай ассоциациин гэшүүдэй, багшанарай, һурагшадай, гэртэхинэйнь, һургуули дүүргэгшэдэй зүгһөө һургуулида түрүүшын захиралай нэрэ үгэхэ гэһэн хандалгануудай орохонь гайхалгүй һэн.
   Могойтын 2-дохи дунда һургуулида Юрий Шагдаровай нэрэ үгэлгын баяр ёһололой үедэ һургуулиин директор абжаань, Россиин Федерациин эрдэм һуралсалай габьяата хүдэлмэрилэгшэ Юлия Шагдарова иигэжэ хэлэһэн байна: «Юрий Батоцыренович олон жэл уридшалан хараха бэлигтэй, зохёохы хүсэлтэй, шэнэ юумэ нэбтэрүүлхые оролдодог һэн. Мүнөө бидэ ажалыень үргэлжэлүүлнэбди. Тэрэ һургуулидаа Алдарай хана байгуулхаяа, хото хорёоень һэргээн заһахаяа, мүн телескоп абахаяа һанадаг һэн. Мүнөө зун һурагшадай, һургуули түгэсхэгшэдэй гэртэхинэй, үмсын хэрэг эрхилэгшэдэй дэмжэлтээр һургуулиимнай хото хорёо танигдашагүй болотороо хубилаа, 3-дахи дабхарта Алдарай хана зохёогдоо. Түрэлхид һургуулида мүнөөнэй телескоп бэлэглээ. Гадна һургуулидаа нээмэл номой сантай болохоёо һанадаг бэлэй, мүнөө энэ хүсэлыень бэелүүлээбди».
   Бурханһаа үршөөгдэһэн талаан бэлигтэй багша Юрий Батоцыренович иигэжэ хэлээ һэн: «Захиралда 2 зүйл хэрэгтэй: һургуулидаа дуратай болон өөрын хүсэлтэй байха. Ямар бэ даа үзэл ойлгомжотой (идея) байжа, тэрэнээ бэелүүлхэ. Дүүргэжэ шадаагүй юумэеэ хүсэлдүүлхэ һанаатай гү, хэдыдэб даа өөрынгөө һургуули барижа, тэндээ хүсэлөө бэелүүлхэеэ ходо һанадаг һэм. Багшанарай гэр бүлэдэ үндыһэн байхадам, мэргэжэл шэлэлгэдэм асуудал гараагүй. Дүрбэн жэл һургуулиин баригдаха саг соо бүхы үзэл ойлгомжонуудаа бэелүүлхэ арга боломжо абааб. Багшанарай түрүүшын зүблөөн һанагдадаг. Хооһон коробко байна, тойроод барилгын бог шорой. Тиихэдэ би «Эндэ фонтан байха, эндэ энэ, тэндэ тэрэ гэжэ түсэблэхэб. Энеэдэтэйшье һэн».
   Һургуулиин хажууда дэлгүүр болгогдоһон кинотеатр һандаржа байгаа. Энээниие һургуулида дамжуулха гуйлтатайгаар захирал тойрогой Захиргаанда хандаһан ха. Тиигэжэ тэрэ байшан соо мастерскойнууд, хатарай ба актова танхимууд нээгдээ һэн. Юрий Шагдаров үшөө нэгэ хэды баригдаадүй орхигдоһон байшануудые һургуулиин мэдэлдэ оруулһан. Тэндэнь мэдээсэлэй түб нээгдээ һэн, нүгөөдэнь 1-2-дохи ангинуудай һурагшадай адаптивна һургуули болгогдоһон. Тиигэжэ захиралай үүсхэлээр, эзэн хүнэй шадабаряар болон һууринай засаг зургаантай харилсаһанай ашаар ёһотой һургуули-комплекс бии болоо һэн.
Нордоп БАБУЕВА.

You have no rights to post comments