- Бабу-Доржи Бадмаевич, «О непростой истории хори-бурят» гэһэн номтнай «нара хараһан» байна. Ном тухайгаа хөөрэжэ үгыт.
   - 2023 ондо «О непростой истории хори-бурят» ном хэблэгдээ һэн. 2024 ондо «Красным катком по селу Челутай» гэһэн ном «нара хараа» бэлэй. Эдэ бүгэдэ «Толон» һониной хуудаһануудта толилогдоһон. «О непростой истории хори-бурят» бэшэхын тула 20-ёод жэл тухай олон тоото эрдэмтэдэй: Булад Зоригтуевай, Баир Нанзатовай, Владимир Цыбикдоржиевай, Шираб Чимитдоржиевай гээд лэ 30 гаран ном уншаһан, үзэһэн байнаб. Нүхэрни Түнхэн нютагһаа гарбалтай. Тиимэһээ Улаан-Үдэ ошохо бүринь номуудые захидаг һэм. Өөрөөшье ошоходоо, номуудые бэдэрдэг байгааб.
   Буряад арадай уг изагуур хаанаһаа эхитэйб гэһэн асуудал дээрэ мүнөө үеын эрдэмтэд ба түүхэшэд ажаллана. Шэнжэлэлгын ехэ ажал ябуулагдана. Хори буряадууд тухай түрүүшын номууд XVIII зуун жэлэй үеэр хэблэгдэжэ эхилһэн байна. Мүн 1930-1950-яад онуудта толилогдоһон номуудые олохоор. Гүнзэгы удха шанартай хэблэл гэхэдэ, 1954 ондо Улаан-Үдэ хотодо «нара хараһан» «История Бурят-Монгольской АССР» ном болоно. Энэ ном дээрэ олон эрдэмтэд хүдэлһэн. Тугулдур Тобоевой ба Вандан Юмсуновай «Хроники хоринских бурят», Шираб-Нимбу Хобитуевай «История бурятского народа одиннадцати хоринских родов» гэхэ мэтэ номууд бүришье сэнтэй юм ааб даа. Михаил Богдановай, Базар Барадинай, Матвей Хангаловай болон бэшэшье олон тоото эрдэмтэдэй бэшэһэн очерк болон статьянуудые уншахада, буряад-монголшуудай аман зохёол, соёл, ажабайдалһаа эхилээд, урданай заншал элеэр харагдана. Ород яһатанай Владимир Гирченко, Алексей Окладников, Фёдор Кудрявцев, Георгий Румянцев гэхэ мэтэ эрдэмтэдэй буряад арад тухай бэшэһэн ажалнуудынь манай түүхэдэ хубита оруулна. Хажуугаарнь үбгэд хүгшэдэй бага сага хөөрэһые номдоо оруулааб. Олон эрдэмтэдэй ажалда үндэһэлжэ бэшэхэдээ, ургажа ябаа хүүгэд ба залуушуул буряадайнгаа түүхэ мэдэхэ ёһотой гэһэн зорилготой байгааб. Хори буряадай түүхэ гэжэ амяараа байгаагүй. Ерээдүй сагта эдэ номуудаар һонирходог залуушуулай олон байгаа һаань баярламаар.

You have no rights to post comments