Агын талаһаа урган гараһан, ажалаараа алдаршаһан суута малшанай нэрэ дуулаагүй, мэдээгүй хүн буряад арадтамнай байхагүйл даа. Далай Гунгаев бүхы наһаараа хамтын ажалда, нютагай баялиг – хонин һүрэг арьбадхалгада, үүлтэр һайжаруулгада сэгнэшэгүй ехэ хубита оруулһан. Тэрэ туйлай ехэ ажал хүдэлмэреэрээ түрэл арадайнгаа дунда суурхаhан ёһотойл Ажалай Баатар болоно.
Нүхэртэеэ залууһаа малда ябаа
Далай Гунгаев Агын аймагай Согто-Хангил нютагта хурса хутагата худанса шарайд омогой Аюшын Гынинэй Гунгаагай гэр бүлэдэ 1955 оной декабриин 7-до түрэһэн юм. Аба эжынь ажахыдаа наhаараа хонишон ябаhан. Далай аха хони хурьгадай маараан соогуур хүлөө шоройдоhон. Түрэhэн абынь наhа барахада, Должин Сунрапова эжынь hүүлдэ ондоо хүнтэй ниилэбэшье, хонин ажалаа орхёогүй. Далай ахын наһанай нүхэр Цырен-Дулма Жаргаловагай хөөрэһөөр, хадам эжынь айхабтар бэрхэ, ажалда шанга хүн байhан. Далай хүбүүниинь эжыгээ hажаажа, ажалда бэрхээр үндыһэн. Айлай 3 хүбүүд ба 2 басагад үндыгөө. Далай Гунгаев hургуулиин hүүлээр Алас Дурнада Вяземский хотодо сэрэгэй алба хээд, нютагаа бусаһан. Түрэл ажахыгаа бусажа, трактористаар, хонишоной туһалагшаар ажаллаһан юм. Цырен-Дулма Тангатовна эрдэм номдо бэрхэ ябаhан. Хоюулаа 1973 ондо комсомол-залуушуулай «Толон» бригадын гэшүүн боложо, хонин ажалда һайн хүдэлөөд, холын хото ошохо путёвкоор шагнагдаhан юм. Цырен-Дулма эгэшын мүнөө hанахада, залуушуулай дунда Далай аха гансаараа хүдөөгэй ажалда дүрэлжөөтэй байhан. Бэшэниинь эмээл тохомоо тохожо шадахагүй ябаа. Аймагай ба ажахын комсомолой хороонуудай дарганар залуушуулые ударидажа ябаhан юм. Һургуулияа дүүргэһэнэй һүүлээр Цырен-Дулма Тангатовна Нэршүүгэй совхоз техникумдэ hуража, зоотехник мэргэжэлтэй болоод, XXII партсъездын нэрэмжэтэ ажахыгаа ерэжэ ажаллаа. Түрэл ажахыдаа мал тоологшо, нооhо илгагша, hаали дээрэ лаборант г.м. мэргэжэлээр хүдэлһэн намтартай. Далай Гунгаев Цырен-Дулма Жаргалова хоёр нэгэ ангида суг hураhан, нэгэ хотондо наадажа үндыhэн юм. Тэдэнэр 1978 ондо гэр бүлэ болоhон. Тэрэл жэлынь басагатай боложо, Уржин гэжэ нэрэ үгөө бэлэй.
Аймагай комсомолой дарга Нанзат Намжилов хамтын ажахынуудаар ябажа, залуушуулые «хүдөө хониндо гарагты» гэжэ уряалдаг байгаа. Залуу бүлэ удангүй хонишод боложо, түрүүн hубай хони хараа. Тэрэ холын сагта XXII партсъездын нэрэмжэтэ ажахын хонид 60 мянга тоодо хүрэдэг hэн. Ажахын hубай хони хаража байhанаа, Гунгаевтанай бүлэ 1986 ондо Ута Хүндын эхинэй Хара-Намаата гэжэ газарта эхэ хонидые үсхэбэрилжэ эхилээ. 1987 оной хабар түрүүшынхеэ хони түрүүлжэ, һайн түл абаһан. «Тиихэдэ зуун эхэ хонинhоо хэды хурьга абаа hэмта?» гэhэн асуудалдамни, «дунда зэргээр 95 хурьга абаа hэмди» гэжэ Цырен-Дулма Жаргалова тэрэ холын сагые һанан хөөрэнэ.
«Ганса эхэ хонид 715 толгой болодог hэн. Түрэлгын үедэ хашаарhаа гараха сүлөө забда болохогүй. Гэрhээ үглөөгүүр гараад, үдэшэ харанхы болоhон хойно гэртээ орохош. Хашаар соо хонид багтахагүй. Газаагууршье түрүүлхэ саг болодог байгаа, - гэжэ ажалай ветеран хөөрөөгөө үргэлжэлүүлнэ. Һүниндөө унтангүй, манажа хонохо саг hайса гарадаг байгаа. Жэл бүри таба-табан хурьгаар олые абадаг болообди. Удангүй 100 эхэ хонинһоо 105-115 хурьга абажа эхилээбди. Хоюулаа бүхы хонидоо түрүүлжэ, түл бүрин бүтэн абажа, магтуулжа ябаһан байна гээшэбди. Хонидой түрэлгын үедэ хамhалсаха зон хэлсээтэй байха. Сакманщигууд удаан хүдэлэнгүй, гэртээ ябашаха. Саашанхи хүдэлмэрииень бидэ өөhэдөөл hалиржа дүүргэхэбди даа. Далай нүхэрни хурьгадаа хүхүүлээд, заримыень угжаад, хонидоо эдеэлүүлээд, мориёо унажа, бэлшээридэ туужа гарашаха. Бүмбэр сагаан хониднай Ута Хүндын тала дайдые бүрхөөжэ, сэрэг ябаhандал үзэгдэдэг һэн. Тиихэдэнь би хашаар соогоо бэшэ малаа ажаллахаб, гэр бараандаа ажалаа хэхэб. Нэгэ жэл зуун эхэ хонинhоо 180 хурьга абажа, өөhэдын рекорд сохиhон байнабди».
