«Минии хүгшэн эжы Михуулын Димид 1892 ондо Ушарбай нютагта түрэһэн, Сагаан-Уулын тогтор хуасай омогой, 1888 оной Раднын Пунсэгтэ хадамда гараһан. Тэдэ Сагаан-Уулын газар дээрэ Агын голой баруун эрьедэ, мүнөө Наринай Адаг нютагһаа нааша буусатай байһан юм. Арба гаран наһатай ябахадам, хүгшэн эжымнай үдэшэндөө маанадта үльгэр түүхэ хөөрэдэг бэлэй. Сагаан-Уулада Луу гэжэ тэнгэриин амитанай унаһан тухай үнэн болоһон ушар хөөрэһэн. Тиихэдэнь бидэ тэрээндэнь яашье үнэншэхэгүйбди. Луу гээшэ манай дэлхэй дээрэ амидардаггүй амитан ха юм, яагаад Сагаан-Уулада луу унаха юм бэ гэжэ хүүгэд байхадаа арсалдагша һэмди. «Тэрэ тэнгэриин амитанай манай газар дээрэ унахадань, Сагаан-Уулын бүһэтэн сугларжа, амиды лууе дээшэнь тэнгэри өөдэ ниидхүүлхэ хэрэгтэй гэжэ шиидэбэд. Тиигээд ута аргамжануудые суглуулжа, луугай бэеһээ уяжа татаад үзэбэ. Луунь татаһан тээшэнь арай шамай жүдхөөд, ниидэжэ шадабагүй. Бүһэтэн элдэб арга гаргабашье, яашье шадабагүй ха. Тэдээн соо ябалсаһан гартаа дүйтэй залуу дархан хүбүүн луугай хамар сарай хамар шэнгеэр нүхэлөөд, тэндэнь түмэр сахариг һуулгая, тиихэдэ гүйхэдөөшье түргэн болохо гэжэ дурадхаба, өөрынгөө хүүдинсэ ошожо, бүдүүн түмэр сахариг дархалжа асарба. Булта хамһажа, луугай хамар нүхэлжэ, ута аргамжатай түмэр сахаригаа хамартань хэбэ. Татахадань, хамарынь үбдэжэ, луу түргэн хүдэлжэ эхилбэ. Сагаан-Уулын бүһэтэн тэрэ аргамжаһаань баряад гүйлдэ гүйлдэһөөр, луугаа ниидхүүлжэ шадаһан юм. Тэрэ луунь дэгдэ дэгдэһээр, тэнгэри өөдэ ниидэжэ ошоһон юм» гэжэ хүгшэн эжымнай хөөрэдэг hэн», - гэжэ «Алтан Жаса» ниитэ эмхиин гэшүүн Батор Чимитдоржин хөөрэнэ.
Сагаан-Уула нютагта унаһан Луу «бусахань»
- Информация о материале
- Автор: Нордоп БАБУЕВА.
- Категория: Алтан үлгы - Агамнай
- Просмотров: 162
