Мунко-Жаргал Чимитдоржиев аяншалха, үндэр хабсагай орьёл өөдэ гараха залууһаа дуратай һэн. Тиин тээсгэн залууһаа дуратай хүсэл эрмэлзэлээ бэелүүлээ. Буряад ороной эгээл үндэр орой - Мүнхэ Һарьдаг (Саяан уула) дээрэ гаража ерээ бшуу. Мүнхэ Һарьдаг 3491 метр үндэртэй, Түнхэнэй үндэһэн сэсэрлигэй дэбисхэр дээрэ оршодог.
- Мунко-Жаргал Ринчинович, Мүнхэ Һарьдаг өөдэ гараһанаа хөөрыт...
- Апрелиин 29-эй үдэр Зэбэ хүбүүнтэеэ, Туяна бэритэеэ Агаһаа гараад, Улаан-Үдэ хүрэжэ хоноод, үглөөдэрынь Аха нютаг ошообди. Бидэнтэй бэриимнай эгэшэ хотоһоо һуулсаа. Монды нютаг хүрөөд баруулхада, Монголой хилэ эхилнэ, хойшолходо - Аха нютаг оршодог. Монды нютагһаа саашаа хорёод модоной зай ябаад байхада, Мүнхэ Һарьдаг гарадаг лагерь бии, тэндэ хаа хаанаһаа сугларһан аяншалагшад олон автобусуудаар сугларанхай, хада өөдэ гарахаяа бэлдэжэ байгаа. Лагерь дотор МЧС-эй харуулай пост, эдеэ хоол баридаг кафе г.м. булангууд түхеэрээтэй. МЧС-эй албатад хада өөдэ гарахаяа байһан зоной нэрэ обогуудые бэшэжэ абана, һүүлдэ дээрэһээ бууһан зониие тоолоно. Тээ саанань хилын харуулшад автомадуудтай зогсоно. Лагерь шадар үргэн Эрхүү мүрэн урдана, тэрэ Мүнхэ Һарьдагһаа эхи абадаг. Авто-унаагаа орхёод, квадроцикл унаада һуужа, абаад ябаһан хубсаһа, эдеэ хоолоо ашажа, саашаа замаа үргэлжэлүүлээбди. Эрхүү мүрэн дээгүүр дээшээ үгсөөбди. Дүрбэн модо ябаад, аяншалагшадай амардаг лагерь хүрэбэбди. Үрхэлжэ майхануудай хотохон. Тэндэ хоноод, үглөөгүүр 5 сагта бодожо, юумэеэ түхеэрээд, 7 сагта аян замда гараабди. Гартаа тулуурнуудые баряад, Эрхүү голой эрьеэр ябагаар дээшэлээбди, хоёр саг тухай ябаад байтарнай, 17 метр гүнзэгытэй Эхэ нуур эхилнэ, тэндэ зон тогтожо, амияа даруулаад, саашаа ябадаг байна. Эхэ нуурта зон майхан табидаг, абаад ябаһан хүндэ юумэеэ орхино, бидэ термос, эдеэ хоолоо баһал орхёобди. Мүнхэ Һарьдаг харахада, үндэр гоё уула, альган дээрэ тэбхын хэбтэһэн шэнги. Үрхэлжэ саһан хүнжэлөөр бүрхөөгөөтэй. Нэгэ саг соо гүйдэл дундаа гарашахоор мэтэ байгаа һэн. Үгы даа, эрид хада, үйлэ майлаа үзөөбди. Нэгэ шулуун доро рюкзагаа нюугаад, дээшээ дүрбэн үе мүсөөрөө мүлхеэбди. Зон барандаа шахуу аюулгүйе хангаха бүхэ ооһортой. Доошоо халтираад унаха болоо һаань, тэрэ ооһор абарха удхатай. Һүүлдэ ябажа шадахаа болёоб. МЧС-эй албатадай намһаа хэды наһатайбта гэхэдэнь, жаран долоотойб гэхэдэмни, бараг даа гэжэ харюусаа. Дүрбэн алхам тухай дээшээ абираад лэ амарнаб. Зүрхэнэй сохидол түргэн, амяа абажа ядалга... Амархада, зүрхэнэй сохидол аалидана аабы гэхэдэ, үгы - тэрэл зандаа. Үндэр газарта агаарай дуталдахада, зүрхэн бүри эршэтэйгээр сохилно. Зэбэ хүбүүмни намайгаа хайрлаад, бэе махабадайм байдал һураха. «Барагби», - гэжэ харюусаад, дээшээ үгсэжэл мэдэнэб. Доошоо харахадам, эрид, аймшагтай, толгой эрьенэ. Дээшээ хараад лэ мүлхинэб, һүүлдэ арга шадалайнгаа барагдахада, хүбүүндээ: «Намай орхи, өөрөө яба», - гэжэ хэлээб. Шүдөө зуугаад, хэды ябаад, нэгэ шулуун дээрэ арай гэжэ гараад хэбтэшооб. Үндыгөөд хүбүүнһээ һурабаб: «Орой гү?». Хүбүүнэйнгээ «Орой!» гэжэ хэлэхэдэнь, досоомни зохид болошоо, эсэһэнээ мартааб. «Яажа тиихэдэ тэндээ үлэшөөгүй гээшэбиб? Хори, гушан алхамай үлөөд байхадань, һөөргөө бусаһан һаа, бархирха байгаа гээшэ гүб», - гэжэ һүүлдэ өөртөө һанаа һэм. Бэеэ бэлдэжэ, бэлдэжэ гарахаар даа.
