Тугшан нютагта зайдан хамниган омогой Агбаанай Рабдан Шойдоной Лубсан хоёрой бүлэдэ найман хүүгэдэй долоодохи үринь боложо, 1932 ондо Дарима басаган түрэһэн. Нютагайнь хүгшэд хэлэһэн ха: «Басаганай энэ дэлхэйдэ мүндэлхэдэ, һэеы гэрһээнь һолонго татаад байһан. Энэ хадаа басаган урда наһандаа лама ябаһан гэһэн удхатай».
   Дарима басаганай дүрбэ наһатай байхада, нагаса абань хадхаляатажа наһа бараһан. Тэрэ үеын хүүгэдтэл адли хүндэ, хатуу сагта үндыгөө, хара багаһаа гэдэһээ үлдэхые һайса үзэһэн.
   Тугшанай һургуулида ороод, интернадта байрлажа, 3 анги дүүргээ. Саашаа һурахаяа Табтаанай ошохо гэхэдээшье, һэнэгтэй хубсаһагүй һэн ааб даа, тиигээд лэ бүхы һургуулинь дүүрэһэн юм.
   Арбаад наһанһаа колхозой ажалда ябаа, сар тэргээр бүхы ажалаа хэдэг байһан. Эсэгын дайнай эхилхэдэ, 9-тэй байгаа. Ехэ Бато-Далай ахайнгаа дайнда ошоһые Дарима басаган һанадаг. Ахайнь комсомолой ударидагша, бурханда һүзэглэдэггүй хүн байгаа. Хүгшэн эжынь хүбүүгээ үдэшэхэдөө, «хүбүүмни, бурхан бии гэжэ һанажа, мүргэжэ ябаарай» гэһэн. Тиихэдэнь эридээр: «Ямар бурхан? Бурхан үгы» гэжэ хэлэһэн. Бато-Далай ахайнь 1941 ондо Москва шадар танк соо шатаһан байгаа.
   Хоёр жэлэй саана мүр мүшхэгшэд (следопыты) Москва шадар Мокрое һууринда ахайнь наһа бараһан газар оложо, хамтын хүүртэ хүндэтэйгөөр хүдөөлүүлээ. Түрэлхидынь дурасхаалыень хүндэлэн ёһолхоёо ошоһон байна.

You have no rights to post comments