Багшын ажалай ветеран

   2024 он Цыцыгма Цырендашиевада ехэ амжалтатай, урагшатай жэл байгаа. Тэрэ «Лучший внештатный корреспондент», «Лучший музейный работник» болон «Лучший работник культуры Агинского Бурятского округа» зэргэнүүдтэ хүртэһэн байна. Хэдэн олон жэлэй ажалай үрэ дүнгүүд, амжалтанууд тобойн гараа гээшэ ааб даа. Ямаршье ажалда зохёохы талаар хандадаг Цыцыгма Цырендашиеватай, ажалтайнь танилсуулая.
   1953 оной январиин 24-дэ Жабай Батор Начинай Должин хоёрой бүлэдэ Цыцыгма басаган түрэһэн байна. Хоёр һаратай байхадань, гэртэхиниинь Гончигой Цырендаши Жаргалай Мыдык хоёрой бүлэдэ үргэжэ үгэһэн юм. Шэнэ бүлэдэ дээрээ долоо наһа эгэшэ Норжимо абжаатай, долоо дүү Тумэн-Баир дүү хүбүүтэй һэн. Гурбуулаа нэгэ бүлэдэ эбтэйхэнээр, бэе бэеэ дэмжэн үндыхэ хуби заяатай байгаа.
   Мыдык эжынь дайнай хатуу жэлнүүдтэ колёсно тракторта бэеэ гамнангүй хүдэлжэ, хүүгэдтэй болохо хубигүй байшоо. «Аба эжымнай аргагүй hайн зон байhан, наhаараа колхозой ажалда оролдожо ябаа. Олохон жэл, багаhаамни хойшо, хонишон ябаhан. Хүдөөгэй хүүгэд хадаа ажалда дуратайгаар үндыhэмди. Гэртэхинэймнай нүлөө ехэ байгаа. Үргэмэл хүүгэдтээ дүмүүхэнээр хандадаг hааб даа, зөөлэн зантай зон, нэгэшье хараажа байдаггүй бэлэй. Ехээр зарахашьегүй даа, тиибэшье аба эжыгээ хайрлажа, ажалда шадахысаа оролсодог байhамди», - гэжэ Цыцыгма Гончиковна хөөрэнэ.
   Нютагайнгаа дунда һургуули дүүргээд, Цыцыгма басаган хонин ажалда 3 жэл хүдэлөө. Ажалай дүршэлтэй боложо, 1973 ондо Н.Г.Чернышевскиин нэрэмжэтэ Шэтын гүрэнэй багшанарай дээдэ һургуулида ороо һэн. Институт 1978 ондо амжалтатай дүүргэжэ, залуу мэргэжэлтэн түрэл һургуулидаа ород хэлэнэй ба литературын багшаар ажалайнгаа намтар эхилээ. 45 жэлэй туршада хэды олон шабинарайнгаа ухаан бодол хүгжөөжэ, һайн һайханиие, мүнхэ юртэмсэ мэдэрхыень һургааб?! Өөрын гурбан выпуск гаргаа. Багша олон шабинарые олимпиадануудта, эрдэмэй-дүршэл абалгын хуралдаануудта, конкурснуудта бэлдэһэн. Нэмэжэ хэлэхэдэ, эрмэлзэл, дээдэ мэргэжэл, шухалань гэхэдэ, зохёохы бэлиг, шэнэ зүйл нэбтэрүүлхэ улиг, урма зоригжол – эдэ шанарнууд Цыцыгма Гончиковнада булта бии. Эдэл шанарнуудынь ямаршье ажалда, хэдыдэшье хүн зондо хэрэгтэй, туһатай. Олон жэлэй туршада үнэн сэхээр хүдэлһэн ажалайнь дэбтэр соо: «Сагаан-Уулын дунда һургуулиин ород хэлэнэй ба литературын багша» гэһэн нэгэл тэмдэг бии.
   Цыцыгма басаган багаһаа багша болохо эрмэлзэлтэй байһан. Һургуулиин богоһо алхан ороходонь, бэрхэ багшанар угтажа, жэшээ боложо үгэһэн. Цыцыгма Гончиковнагай түрүүшын багшань Цыремжит Цыденовна Дондокова, hургуулиин захирал Намсарай Гунзунович Гунзунов, һуралсалай таһагые даагша, эхин шатын ангинуудай багша Бальжинима Лхамажапович Лхамажапов гэгшэд байгаа. 9-10-дахи ангинуудта ород хэлэ Большаков Михаил Дмитриевич багшада заалгаһан, классай хүдэлмэридэгшэдынь – Лхама Вандановна Цыржимыдыкова, Тамара Ивановна Азовцева. Тамирай багшанар – Владимир Соктоевич Тугмитов болон Будажаб Доржиевич Цыбегмитов хоёр шабинараа тамирта дуратайгаар хүмүүжүүлһэн. Волейбол, баскетбол, столой теннис, гүйдэл гээд лэ бултандань ябаһан байна. «Ушаргүй бэрхэ байгаагүйб, тиибэшье волейбол, баскетбол наадажа шадахатай, утын зайда гүйхэтэй үндыгөөб. Тиигээд 50 наһа гаратараа, Майн 9-дэ зорюулагдаhан гүйдэлдэ хабаадажа ябаһан байнаб», - гэжэ ажалай ветеран хөөрэнэ.
   Цыцыгма Гончиковна багшанараа дагажа, багша болоод, өөрөөшье багша шабинартай. Тэмдэглэбэл, Баира Болотовна Дынжинова, Лхамажаб Содбоевна Жамбалова, Оюна Бальжинимаевна Жамбалова болон бусад бэрхэ багшанар боложо, нэрэ түрэтэй хүдэлдэг юм.

Дэлгэрэнгыгээр "Толон" һониной 30-дахи дугаарта уншагты.

You have no rights to post comments