Утайшань Бээжэнһээ баруун урда зүгтэ 250 модо зайда оршодог. Һүзэгшэд, аяншалагшад Тайюань хотоһоо автобусто һуужа, нангин шүтөөнэй газар бараалхаха аргатай. Маанадай ябахада, сентябрь һарын эсэс болоод байгаашье һаа, газаа дулаан, байгаали үшөөл ногоон үнгэеэ алдаагүй байгаа.
Утайшань хитад хэлэнһээ оршуулхада, «табан үндэр уула» гэһэн удхатай. Табан үндэрнүүд дээрэ урдын сагай дасан дуганууд зогсодог. Тоолобол, Бэйтайдин (хойто зүгэй орой) – далайн нюрууһаа 3078 метр үндэртэ оршодог. Бэшэ дүрбэн – Наньтай, Дунтай, Ситай ба Чжунтай үндэрнүүд нэгэ бага набтар газарта байха. Бэйтайдин хадын оройдо Манзаширын орон оршодог тухай түүхэ домог бии. Манзаширэ бурхан арсалан дээрэ һуунхай, гартаа һэлмэ баринхай, тэрэ һэлмээрээ хамаг амитанай уйдхар гашуудал, мунхаг харанхые бута сохихоор бэлэн байдаг.
Мин Ди хаанай үедэ энэ газарта түрүүшын сүмэ баригдаһан түүхэтэй. Манай ээрын 58-75 онууд болоно. Мүнөө сагта Утайшань газарай дэбисхэр дээрэ 47 сүмын байдагыень интернедэй уудамда олохоор. Тэдэ сүмэнүүд соо үнэ сэнтэй урданай хэрэгсэлнүүд, зурагууд, барималнууд, Цин хаанай үеын гантиг шулуугаар һиилэжэ хэһэн бурханай дүрсэнүүд, буддын шажанай номууд гэхэ мэтэ хадагалагдадаг.
Тэндэ Таюаньсы гэһэн сүмэ (субарга) бии. Тэрэ сагаан үнгэтэй, 75 метр үндэртэй. Энээниие манай галабай III ээрэдэ Ашок хаан бодхооһон юм.
2009 ондо Утайшань Бүхэдэлхэйн ЮНЕСКО-гэй уута баялигай тоодо ороһон.
Валентина ЦЫРЕНЖАПОВА.
