Официальный сайт Всебурятской газеты "Толон"

   Һээр шаалгаар мүрысөөн буряад-монгол арадуудай урданайнгаа заншал гуримуудые алдуулангүй үлөөхэ, тамирай үндэhэн наадануудые арад зондоо ойлгуулха, мэдүүлхэ, мал hүрэг үдхэхэ ажалдаа онсо анхарал хандуулха зорилготой юм.
   Һээр шаалга хадаа буряад-монгол арадуудай эртэ урдын наадануудай нэгэн юм. Өөрын гүнзэгы удхатай, гуримуудтай, мүн зоной дундаhаа баатар-нуудаа элирүүлхэ аргануудай нэгэн байгаа. Yхэрэй, адууһанай, тэмээнэй һээрнүүдые шааха ёһотой.
   Тамирай энэ нааданда дуратай хүнүүд наhанай илгаагүй хабаададаг гээшэ.
   Буряад Уласта үнгэргэгдэһэн һээр шаалгаар мүрысɵɵндэ гурбан гүрэнһɵɵ (Росси, Монгол, Хитад), тэдэнэй тоодо Россиин 6 нютаг можоһоо, Буряад Уласай 16 аймагһаа дүн хамта 258 һээршэд хабаадаа.
   Мүрысɵɵнэй дүримɵɵр, нютаг можонуудай, хари гүрэнүүдэй можонууд тус тустаа 8-һаа олон байхагүй, һээршэн бүхэн 10 һээртэй ерэхэ. Һээршэд 20, 21-29, 30-39, 40-49 хүрэтэр, 50-һаа дээшэ наһанай 5 бүлэгтэ хубааран мүрысɵɵ.
   Хүсэ шадалаа, бүхы арга шадабарияа харуулһан һээршэдэй ёһотой һайндэр болоо гэхээр. Ендэр дээрэ залуухан хүбүүдһээ эхилээд, наһан дундаа ябаһан шиираг бүһэтэн, нарбаа сайһан наһатайшаг ахатан һээрэй бүхые туршаха гэжэ шармайгаал гээшэ. Булта тус тамираар үнинэй һорилго гарадаг шангашуул гэжэ мэдэхээр байба. Тиибэшье зариманда диилдэшэгүй һээрнүүд дайралдажа, талааниинь буруу-таха ушаршье дайралданхай һэн. Һээр хухалха гээшэ шамбай бар хүсэнһɵɵ гадна оньhон, арга дүрэ, дүршэл хэрэгтэй гэжэ эли ха юм даа.
   Yбэр Байгалай хизаарһаа мүрысɵɵнэй шүүгшэд – Солбон Чердонов, Булат Дашиев, Батор Жапов гэгшэд харагшадые һээршэдтэй танилсуулжа, мүрысɵɵ ябуулжа, дүнгүүдые соносхожо байгаа.
   20 хүрэтэр наһанай залуу һээршэд хаба шадалаараа, дүй дүршэлөөрөө ахатанһаа дортохогүйгөөр һээр хухалжал мэдээ. 1-дэхи һуури Мүнхжаргал Базарсад (Монгол), 2-дохи һуури Александр Бидяшкин (Эрхүүгэй можо), 3-дахи һуури Алексей Бадмаев (Буряад Улас) эзэлжэ, мүнгэн шангуудта хүртөө. 21-29 хүрэтэр наһанай бүлэгтэ хүрэл медаль Мунко Хадаев, мүнгэн медаль Хэшэгто Раднаев, алтан медаль Валерий Лубсанов (гурбуулаа – Буряад Улас)  шүүгээ. 30-39 хүрэтэр наһанай бүлэгтэ хүрэл медальда Буда Бадмаев, мүнгэн медальда Артур Цыбикжапов, алтан медальда Сандан Дырчиков (гурбуулаа – Буряад Улас) хүртɵɵ. 40-49 наһанай бүлэгтэ хүрэл медаляар Сультим Доржиев, мүнгэн медаляар Эрдэни Болотов, алтан медаляар Вячеслав Замбалаев (гурбуулаа – Буряад Улас) шагнагдаа. 50-һаа дээшэ наһанай бүлэгтэ Yбэр Байгалай хизаарай Агын Буряадай тойрогой һээршэд илажа, шангай гурбан һуури эзэлээ. Тиин алтан медаляар Юмдылык Жигмитжамсоев, мүнгэн медаляр Баир Пурбуев, хүрэл медаляар Бато Базаров шагнагдаа. Илагшадта медальнуудһаа гадна дипломууд, 1-дэхи һуури эзэлһэндэ – 70000, 2-дохидо – 50000, 3-дахида – 30000 түхэригэй сертификадууд барюулагдаа. Юмдылык Жигмитжамсоев Үбэр Байгалай хизаарай тамирай үндэһэн янзаар – һээр шаалгаар тамирай мастер юм, мүнɵɵ Буряад Уласай тамирай мастер болобо. Бүхы һээршэдэй дунда Юмдылык Батоболович гансаараа хоёр нютаг можын тамирай үндэһэн янзаар – һээр шаалгаар тамирай мастер юм. Тэрэ Агын Буряадай тойрогой Сагаан-Уула нютагай.
   Абарга һээршэниие элирүүлгын мүрысɵɵн соносхогдожо, хэндэ аза талаан тудахань гээшэб гэжэ бүгэдэ зон хүлеэн байбад. Буряад Уласай Захааминай, Хурумхаанай аймагуудай, Эрхүүгэй можын Ойхоной аймагай ба Монгол ороной хамта 4 һээршэд шангахан мүрысэбэд. Монгол ороной 15 наһатай Мунхжаргал Базарсад абарга һээршэн боложо тодороо. Тэрэ Улаан-Баатар хотын 124-дэхи һургуулиин 10-дахи ангиин һурагша, Хэнтэйн аймагһаа гарбалтай хүбүүн юм. Буряад Уласай Тамирай ба залуушуулай политикын яаманай сайд Иван Козырев абарга һээршэндэ илагшын бүһэ, 200000 түхэригэй үнэмшэлгэ барюулаа. Хоёрдохи һуури Эрхүүгэй можын 17 наһатай Александр Бидяшкин (50000 түхэригэй үнэмшэлгэ), 3-дахиие Буряад Уласай Алексей Бадмаев (30000 түхэригэй үнэмшэлгэ) эзэлээ.
   Наһаараа һээр шаажа ябаһан хүн үндэр наһатай болоошье һаа, дуратай тамираа орхидоггүй байна гэхээр. Юуб гэхэдэ, энэ мүрысɵɵндэ Буряад Уласай Захааминай аймагай Нуурта нютагай, хүхүүд хонгоодор омогой, 84 наһатай Дымбрылов Доржицырен аха һээршэдтэй ана-мана мүрысɵɵ. «Би ой модотой, уһа голтой, жэмэстэй һайхан нютагтайб. Морин жэлтэйб, 85 наһатай боложо ябанаб. Залуудаа ажахынгаа элдэб ажалда хүдэлһэнби. Дүрбэн хүбүүдни булта тамиршад юм, хүбүүнэйнгээ хухалжа ядаһан һээр хухалжархидагби (энеэнэ). Тус мүрысɵɵндэ 6 һээр хухалаад, 7-дохиие алдажархёоб», - гэжэ Доржицырен аха уриханаар миһэрэн хɵɵрэнэ. Эгээл үндэр наһатай һээршэн тамиршадта жэшээ, нааданай шэмэг боложо ябана ха юм.
   «Алтаргана-2026» нааданай ахамад шүүгшэ Баир Дашиевич Дашибальжиров, Буряад Уласай «Һээр хухалха» гэһэн тамирай үндэһэн нааданай федерациин юрэнхылэгшэ Гомбо Найданович Зурбаков, бүгэдэ буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй вице-юрэнхылэгшэ Дашинима Батожаргалович Батоболотов гэгшэд ендэр дээрэ гаража, илагшадта медальнуудые, дипломуудые ба мүнгэнэй сертификадуудые барюулаа.
   Эрхим һээршэдтэ шанга нюдаргатай, шэн зоригтой, найрта булижа, нааданда түрүүлжэ ябыт даа гэжэ үреэнэбди.

You have no rights to post comments