«Толон» һониноймнай редакцида уншагшаднай саг үргэлжэ һонин мэдээсэлнүүдые асардаг юм. Энэ удаа Зүдхэли нютагһаа гарбалтай, баруун хуасай омогой Мыдыгма Бальчиновагай (1928- 2016) хадагалһан 1944 оной хандалга анхаралыемнай татаба. Баир хүбүүниинь эжынгээ ханза соо саарһа гуурһануудайнь дунда энээниие олоһон байна. Энэ саарһанай яагаад эжынь гарта ороһые, түүхыеньшье һайн мэдэнэгүй. Мыдыгма Бальчинова «Агын үнэн» һониной хинан заһабарилагшаар ажаллаһан, ехэ һүзэгшэ, буянша хүн ябаһан. Оло дахин Алханын гороо хэһэн, Далай ламада ошожо мүргэһэн байна. Илалтын һайндэрые угтуулан, энэ хандалгые байһан соонь заһабаригүйгөөр толилхомнай.
Илажа түгэс нүгшэһэн, дайе дараһан, үнэхөөр тогоолоһон Будда бурханай үльмиин линхободо һүгэдэн дагагшад ба тэрэнэй эрдэм олониие шудалан мэргэжэһэн арюун сангваартанһаа нигүүлэсхы ехэтэ бурхан Буддын шажан эрдэнидэ шүтэгшэ үнэн һүзэгтэндэ.
Шухала хандажа бэшэг энээниие ушаралта һайн үдэр тохёолдуулан бэшэгдэбэ.
Аяа дээдэ бурханай абаралда зальбараябди!
Адистидлан союурха!
Үнгэрһэн нэгэ мянга юһэн зуун дүшэн нэгэн оной тэрэ жэлэй зунай июнь һарын хорин хоёрой үдэр.
Германиин тэрэс буруу номто шумнасай аймаг фашистнар ба тэдэнэй удамарша жэгшүүритэ хара абилгашан Гитлер болбол манай Эсэгэ орон ба тэрэнэй дотор багтаһан хэдэн олон шажан мүргэлтэнэй ба үндэһэ яһатанай амгалан энхэ байдалые доромжолон эбдэжэ хүйһэ тамтаран үгы болгохо үгүүлэшэгүй ба сэдьхэшэгүй хорото хара нүгэлэй үндэһэ шуһата хара дээрмын дайн сэрэгые үүсхэн, догшон хэрзэгыгээр добтолон ороһон байна.
Манай орон дотор багтаһан олон үндэһэ яһатан ба олон зүйлэй шажан мүргэлтэн арад зон болбол Эсэгэ арюун ороноо ба энхэ тайбан байдал болон эрхэ сүлөөгөө хамгаалжа эблэршэгүй тэрэ жэгшүүритэ дайсадаа хэзээшье эрхэ бэшэ илахын тулада баатарлигаар тэмсэлдэһэниинь элитэ бэлэй.
Агууехэ хүсэтэ баатар улаан сэрэгүүд, тэдэ Германиин галзуу тэрэс номто фашистнарай урдаһаань туйлай догшон шэрүүн сохилтонуудые үгэжэ Сталинград хотын оршондо тэдэ дайсанай нилээд ехэ хүсэнүүдые бүһэлэн абажа бүримүһэн нисуулһан ба мүн тэдэ мэтэшэлэн Ленинградые тойрон байһан тэдэнэй сэрэгүүдые үгы хэһэн байна. Кавказ орон ба Крым гэхэ мэтэ хэдэн газарнуудта булимтаран ороһон тэрэ мэтэ дайсануудые хюдан сэбэрлээд советскэ засагта Украинын газарнуудые сүлөөлжэ, саашадаа өөрынгөө юрэнхылэн захирха сэрэгэй дээдэ газарай захиралтаар гүрэнэйнгөө хилые дабажа, Румыниин газар дээрэ нэбтэрэн ороод, дайсадаа эсэслэн дараха хүртэр хосорлигүй добтолон аха дүү арад түмэнэйнгөө хэтэ мүнхын жаргалай тулада илан зорибо.
Дэлгэрэнгыгээр 17-дохи дугаарта.
