«Сэдьхэлни тэнюун байдаг»
   Лхама Харалдаева Уртын дунда һургуулида һурахаһаа буряад хэлэндээ улигтай байһан. Тэрэ үндэһэн хэлэндэ хабаатай хэмжээ ябуулганууд ба мүрысөөнүүдтэ эдэбхитэй хабаадажа, түрүү һууринуудые эзэлдэг байһан шуу. Эжынь Уртын дунда һургуулиин буряад хэлэнэй багша Доржиханда Цыбенгылыковна Харалдаева болоно. Басаган эжынгээ хүмүүжэл доро буряадайнгаа нангин һургаал заабари тон һайн мэдэхэ үндыһэн. Энэ һургаалынь мүнөө юунһээшье сэнтэй болонхой, түрэл хэлэн дээрээ дуугархадаа, гансашье ород үгэ хэрэглэхэгүй гэжэ оролдодог. Энээнһээ гадна арадайнгаа соёл болбосоролтой, ёһо заншалтай бүгэдые танилсуулха гэжэ эрмэлзэдэг.
   «Би Буряадай гүрэнэй дээдэ һургуулида һурахадаа, хитад хэлэтэй боложо дүүргэһэнби. Хитад хэлэ мүнөөшье болотор хүгжөөжэ, үзэжэл ябадагби. Энэ шэглэлээр хүдэлөө һаа, салинтай байхаар гэжэ һанагшаб. Теэд хосоржо байһан хайрата үндэһэн хэлэмни яаха гээшэб? 2005 ондо ЮНЕСКО-гэй Улаан номдо буряад хэлэн хосоржо байһан хэлэн гээд бэшэгдэһэн юм. Бидэ, буряад яһатан, газар дэлхэйдэ алхалаа сагтаа хэлэеэ алдаа һаа, ямар удхатай, хэд гэжэ өөһэдыгөө нэрлэжэ ябаха гээшэбибди гэһэн бодол толгойдом ородог. Үндэһэн хэлэмнай алдагдажа байна гэжэ һанахадаа, хэлэнэй хүгжэлтэдэ хубитаяа оруулха, бэшэндэ түрэл хэлэеэ нэбтэрүүлхэ зорилготой болооб.
   Нёдондо жэл эрхүүгэйхид «Эрдэни – школа бурятского языка» гэһэн онлайн-һургуули байгуулаа һэн. Тэндэ һуража, хэлэеэ хүгжөөхэһөө гадна грамматика дээрэ үшөө һайнаар хүдэлөөб. Тиигээд буряад хэлэндэ хабаатай бүлэг бии болгохо тухай бодомжолооб. «Telegram» социальна сүлжээндэ хитад хэлэнэй бүлэг бии. Тэндэ асуудал ба дүрбэн харюу дурадхагдадаг. Тэрэниие һажаалдаха гэжэ шиидээб. Дуратайшуул энэ бүлэгтэ орожол байна. Хүнэй һонирхол яһала татана. Тэдэ даабаринуудые дүүргэхэдээ, ямар һонин бүлэг байгуулаабши гэжэ бэшэдэг. Үндэһэн хэлэеэ хүгжөөжэ байхадаа, сэдьхэлни тэнюун даа», - гэжэ Лхама хөөрөө һэн.
   Валентина ЦЫРЕНЖАПОВА.

You have no rights to post comments