Хүшэр хүндэ 1990-ээд онуудта Агын Буряадай автономито тойрогой соёлой хороониие даагшын тушаалда хүдэлхэ үедөө Баяр Мункожаргалов асари ехэ ажал ябуулhан гээшэ. «Амар сайн» гэһэн дуу хатарай мэргэжэлтэ театр байгуулагша, Лхасаран Линховоиной нэрэмжэтэ дуушадай мүрысөө үүсхэгшэ гээд лэ олон түсэлнүүдые зохёон байгуулагша, тэдэнээ бэелүүлэгшэ, эсэшэ сусашагүй ажалтан, бүхы наһаяа буряад соёл сахин хүгжөөлгэдэ зорюулhан хүн.
Баяр Будаевич 1951 ондо Дулдаргын аймагай Зүдхэли нютагта багша Будаев Мункожаргал Будаевичай болон «Родина» колхозой ветеринарна фельдшер Гуйгарма Дондоковнагай гэр бүлэдэ түрэһэн юм. Дунда һургуулияа дүүргээд, Улаан-Үдэ хотодо Зүүн Сибириин соёлой дээдэ һургуулиин театральна таһагта һурахаяа оробо. 1973 ондо режиссёрой дипломтой болоод, Зүдхэлиин хүдөөгэй соёлой байшанай захиралаар ажалайнгаа намтар эхилhэн байна. Удаань ВЛКСМ-эй Дулдаргын райкомой хоёрдохи секретаряар, Дулдаргын аймагай соёлой таһагые даагшаар хүдэлөө.
Партиин Агын окружкомой зууршалгаар 1982 ондо тойрогой соёлой һалбариин түлөө харюусадаг пропаганда болон идхалгын таһагай инструктораар баталагдаhан байна. Жэл болоод, Баяр Будаевич тойрогой соёлой таһагые толгойлоо. Тойрогой үндэһэн соёлые, нэн түрүүн, буряад арадай түүхээр, ёһо заншалаар, зан заршамаар харуулха гэжэ тэрэ оролдоо. Тиихэдэ Агын дайда дэбисхэр дээрэ хани барисаатай, эбтэй эетэй ажаһуудаг бусад арадуудайшье соёлдо анхаралаа хандуулхаяа мартадаггүй hэн.
1988 ондо СССР-эй арадай артист Лхасаран Линховоиной нэрэмжэтэ дуушадай уласхоорондын түрүүшын мүрысөө эмхидхэгшэ байгаа, саашадаа энэ мүрысөөн заншалта болоһон гээшэ. Тус мүрысөөн буряад болон бүхыдөө оросой соёл уласхоорондын тайзан дээрэ суурхуулжа байдаг олохон бэлигтэйшүүлэй нэрэ нээhэн юм.
Баяр Мункожаргаловай хүтэлбэри доро арадай театрнуудай болон драмын бүлгэмүүдэй ажал ябуулга шэнэ шатада гараа бшуу. Тэрэнэй дэмжэлтээр 1989 ондо Даширабдан Батожабайн нэрэмжэтэ «Театрай намар» гэһэн арадай театрнуудай болон драматическа бүлгэмүүдэй харалга-мүрысөөнэй эхин табигдаһан байна. Тус түсэл мүнөөшье болотор амжалтатай бэелүүлэгдэнэ. «Театрай намар» гэһэн харалга-мүрысөө үнгэргэлгын шухала зүйлнүүдэй нэгэн гэхэдэ, шалгарhан театрнууд болон бүлгэмүүдтэ Агын Буряадай тойрогой соёлой элитэ ажаябуулагшадай дурасхаалай тусхай шангуудые олголго юм. Баяр Будаевич Мункожаргаловай тусхай шан 2016 ондо байгуулагдаhан, тэрэ арадай театрнуудай артистнарай дунда «Эрэ хүнэй хоёрдохи түсэбэй эрхим дүрэ», «Эхэнэрэй хоёрдохи түсэбэй эрхим дүрэ» гэһэн янзануудта олгогдодог.
Тойрогой соёлой хүтэлбэрилэгшэ угсаатанай үндэһэтэнэй музей болон хүүгэдэй «Залуу наhан» ансамбль байгуулха бодолтой ябаа. Баяр Будаевичай мэргэжэл шадабариин, холын хараата бодолой ашаар, Агын окрисполкомой дэмжэлтээр «Амар сайн» гэһэн дуу хатарай ансамбль байгуулагдаhан гээшэ.
Сагаалган, Зунай наадан гэhэн арадай hайндэрнүүд дэлисэ ехэтэйгээр, зүжэглэмэл тоглолтонуудтайгаар үнгэргэгдэжэ, гол удхань олондо элишэлэгдэжэ эхилээ. Хүнтэй хөөрэлдэжэ ядахагүй ба зохёохы абари зантай Баяр Будаевич нүхэдые, нэгэ hаналтаниие бэлээр олодог hэн ха, Оросой, Монголой болон Буряадай соёлой яамануудта, Шэтын можын соёлой хүтэлбэридэ ехэ хүндэтэй, дэмжэлтэтэй байгаа бшуу. Тэрэ РСФСР-эй Соёлой яаманай дэргэдэхи залан хүтэлбэрилгын зүблэлэй гэшүүнээр, Бүгэдэ Буряадай соёл хүгжөөлгын эблэлэй вице-президентээр һунгагдаһан байна. Соёлой талаар габьяатай, олон жэлэй туршада үнэн сэхээр ажаллаһанайнгаа түлөө 1995 ондо «Оросой Холбоото Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртөө.
Өөрынгөө хэрэгтэ мэргэжэhэн ехэ оролдосотой, харюусалгатай хүтэлбэрилэгшэ, харилсахада урин зулгы хүн – иимээр Баяр Мункожаргалов нютагаархидтаа хадуугдаhан байна.
