"Толон" һониной шанда хүртэхын түлөө һээр шаалгаар мүрысөөн эндэ һая болобо. Заншалта болоһон арадай нааданда хабаадаха хүсэлтэй hээр шааха залуу хүбүүдэй жэлһээ жэлдэ олон боложо байһаниинь тэмдэглэгдэнэ. Һээр шаалга хүн зоной һонирхол ехэ татана гэхэдэ, алдуу болохогүй.
Һээр шаалгын үедэ мүрысөөнэй шүүгшэ, Сахюурта нютагай Солбон Чердоновтой хөөрэлдөө эмхидхэhэн байнабди.
Жалсан ЛУБСАНДАШИЕВАЙ фото.
- Мүнөө жэл hээр шаалгын дүримүүдтэ һэлгэлтэнүүд ороһон байна, тэдэниие тайлбарилжа үгыт даа.
- Мүнөө жэлэй дүримүүд юугээрээ ондоотойб гэхэдэ, мүрысөөнэй урда үдэрынь хабаадагшадые бүридхөөбди, тиигэжэ мүрысөө түргэдүүлээбди. Энээнһээ урагша мүрысөөнэй болохо үдэр бүридхэл хэгдэдэг һэн, энээндэ ехэ саг ошодог байгаа.
Тиихэдэ һээр шаахаяа бэлдэжэ байхадаа, шангаханаар шаажа туршахагүй (подводка) гэһэн эрилтэ бии болоо. Үнгэрэгшэ жэлнүүдтэ хабаадагшадай шаажа туршаан соо hээрнүүдэй хухаршаха ушарнууд болодог hэн.
Һээршэд үбдэгһөө доошо хормойтой дэгэлтэй, буряад бүhэтэй, гуталтай байха ёhотой. Бүhэеэ зүбөөр бүhэлхэ. Хубсаhанай талаар зэмэлэлтэдэ ороһон можонуудта балл хороогдохо гэhэн үшөө нэгэ эрилтэ байна. Энээниие ходо баримталбал, хабаадагшаднай үндэhэн хубсаhаяа зүбөөр үмдэжэ hураха гэжэ найданабди.
- Можонууд хэр бэлэдхэлтэй байбаб?
- Жэлhээ жэлдэ можонууд, хүбүүднай бэрхэнүүд боложол байна. Үниндөө хабаадагшадhаа 7 hээр абадаг hэмди. Мүнөө хүн бүхэнhөө 10-10 hээр суглуулаабди.
- Мүнөө жэлэй мүрысөөндэ hургуулиин наһанай хүбүүд олоор хабаадана гэжэ адаглахаар…
- Хүбүүдые хара багаhаань энэ тамирта дүршүүлхэ - манай уялга, энэ нааданда залуушуулые hожортой болгохо хэрэгтэй гэжэ hананаб. Һээршэдэй 90 хубинь буряад хэлэеэ hайнаар мэдэнэ, буряадаараа хөөрэлдэнэ, энээнииень hайшаахаар. Тэмдэглэхэ юумэн гэхэдэ, hээршэдэймнай олонхинь хүдөөгэй хүбүүд болоно, хүдөө нютагhаа ерэхэдээ, бэе бэетэеэ уулзажа танилсана, хаба шадалаа үзэлсэнэ.
- Үшөө юу нэмэжэ хэлэхэ байнабта?
- Үхэр мал мяхалхадаа, яhыень тайран, сабшангүй, арадайнгаа ёhо заншал баримталан, үе мүсөөрнь эбдэхэ, зан заршамаа сахижа, залуушуулдаа дамжуулаял, буряад хэлэеэ алдангүй ябаял гэхэ байнаб.
Валентина Цыренжапова.
