Уран оёдолой түрүүшын алхамууд
   Урда холын сагһаа угсаата буряад араднай морёо унаад, морин хуураа зэдэлүүлжэ, найр наадануудтаа ерэдэг байгаа юм. Хурса хутагата худанса шарайд омогой Базарай Дондогой Цыден-Дамбын ба Базарай Базарсадын Бальжима хоёрой хүүгэд, аша зээнэр, зээнсэр гушанар – хамта 33 хүн эжынгээ, хүгшэн, нагаса, элинсэг эжынэрэйнгээ оёһон буряад арадайнгаа заншалта хубсаһа – тэрлиг, арһан дэгэл, бүһэтэйшүүлынь үбэлэй дэгэл, тооробшо болон шэгэбшэтэй буряад малгай үмдэһэн, һүрөөтэй олоороо халуун альга ташалган доро тайзан дээрэ һубарилдан гараа һэн.
   Ахайд шарайд омогой Базарай Базарсада Балжирай Цырендулма хоёрой бүлэ Бальжима, Володя хүүгэдые Гомбын Жалмаһаа үргэжэ абаһан юм. Тэдэ үшөө нэгэ дүү басагатай болоо һэн. Мүнөө энэ бүлын гурбан үринэр үнэр баян боложо үдэһэн.
   Зураглалай герой – Бальжима Базаровна нютагтаа дунда һургуули дүүргээд, Шэтын багшанарай институдта ороо һэн. Тоо бодолгын багша мэргэжэлтэй боложо, Һүдэнтын дунда һургуулида 6 жэлэй туршада ажаллаа. Һүүлээрнь 1972 онһоо 1990 гаран он болотор һургуулида канцеляриин хэрэг эрхилэгшээр (делопроизводитель) хүдэлөө, саарһа дансануудтай хүдэлхын хажуугаар кассир ябаһан. Һүүлээрнь ахамад бухгалтераар 1998 он болотор хүдэлөөд, наһанай амаралтада гараһан.
   Эдеэ хоол амтатайгаар болгодог, газаахи ба гэрэй ажалда бэрхэ, нарин нягта эгэшэ хүүгэдэйнгээ багада оёдол хэдэг, ехэнхидээ сүлөөгүйшэгшье һаа, тэмсээд лэ, бултыень үрдидэг һэн.
   Ород хубсаһа оёбошье, жаахан аша, зээнэртээ 1-2 буряад дэгэл оёхоһоо бэшэ дүршэлгүй байһан. 2013 ондо басаган дэгэл, бүһэтэй хүнэйшье дэгэл оёдог нүхэр Цыпелмагай «бэреэдтээ дэгэл оёхо байгаабди» гэхэдэ, хэб олоод лэ, нэгэ-нэгэ захатые бүтээгээ бэлэй. Тэрэ гэһээр 2016 он болотор оёогүй. Бага хүрьгэнтэнэйнгөө жэлээ оруулжа, концерт-нааданда хабаадаха болоходо, 2015 ондо залуушуул-даа дэгэл оёжо эхилээ. Тэрэ гэһэнһээ хойшо хүүгэдтээ, аша зээнэртээ бага сага оёдог, мүн зоной захилшье абадаг болоо.
   Уг удамуудтатнай уран оёдолшод байһан гү гэжэ асуухадам: «Урдань буряад эхэнэрнүүд хубсаһаяа өөһэдөө оёдог байһан. Хүндэ хубсаһаяа оюулжа байгаагүй гээшэб даа. Үүсэеэ хэхэдээ, малайнгаа шүрбэһыень абажа хатаагаад, томодог заншал байгаа. Утаһанай орондо шүрбэһөөр хүдэһэн хубсаһа хүбэрдидэг, гуталшье оёдог һэн. Урданай зарим дэгэл хангилхада, наринаар томоһон шүрбэһэ хэрэглэһэн байдаг».

You have no rights to post comments