- Жаргалма Дамбадугаровна, байгша ондо хүдөө ажахынхидай ябуулха хабарай тарилгын хүдэлмэринүүдтэй дүтөөр танилсуулыт.
- Тойрогой хамтын болон үмсын таряашанай-фермерскэ ажахынууд хабарайнгаа халуун хаhада – таряа тарилгада орохоёо бэлдэнэ. Мүнөө үедэ намартаа бодхоогдоhон үргэн талмай паар дээрэ орооhото культуранууд таригдаха. Алишье аймагта хабарай тарилгада бэлэдхэлэй ажал эршэмтэйгээр ябуулагдажа байна. Зарим ажахынууд хүрэнгөөр гүйсэд хангаатай. Харин зарим ажахынуудта таряанай хүрэнгэ дуталдана. Тойрогой таряашад арга боломжоёо бэдэржэ, хүрэнгэ, шэнгэн түлишэ, тракторнуудай нөөсэ хэрэгсэлнүүдые олоно. «Хабарай үдэр жэл тэжээдэг» гэhэн арадай сэсэн үгэдэ этигэн, ерэхэ намар баян ургаса абахабди гэжэ найдажа, таряашад харюусалгата хаһадаа бэлдэнэ.
һуулгаха хүрэнгэ хатаагдана.
- Хэды гектар газарта орооһото культуранууд таригдаха бэ?
- Манай Үбэр Байгалай хизаарай дэбисхэр дээрэ ямаршье таряа, ногоо ургуулхын аргагүй шэрүүн уларилтай ха юмбибди. Тиибэшье таряашаднай нилээн ехэ оролдолго гаргажа, газараа элдүүрилжэ, таряа ургуулдаг. Апрелиин эхеэр ажахынууд тарилгада бэлдэжэ, трактор техникэеэ заhабарилжа эхилдэг гуримтай. Орооhото культурануудай хүрэнгэнүүдые бэдэрнэ, үтэгжүүлгээр хангагдана. Байгша ондо тойрогой таряашад 14114 гектар талмайда орооhото ба тэжээлэй культурануудые ургуулхаар хараална. Тодорхойлходо, 4130 га газарта шэниисэ, 5018 га обёос, 297 га ешмээн, зелёнко тариха юм. Таряа хордохо үтэгжүүлгэ асарагдажа, ажахынуудаар тараагдахань. Энэ жэлдэ тойрогой олонхи ажахынууд таряаланаа үргэдхэхэгүй. Үсөөн ажахынууд полиёо үргэдхэхэ юм. Хабарай тарилгада гүрэнhөө субсиди ородог гуримтай. Энэ жэлдэ 251 сая түхэригэй мүнгэн ороhон. Нёдондо тэды шэнээн субсиди ерээ hэн. Жэл бүри субсиди hомолхо талаар эрилтэнүүд шангадхагдана. Таряа ургуулдаг ажахынууд түймэрhөө хамгаалжа, полинуудаа тойруулжа хахалха ушартай.
- Тойрогтомнай таряа ургуулжа, хүрэнгэ наймаалдаг ажахынууд байгуулагдана. Тэрээн тушаа хэлэжэ үгыт.
- Зүб даа. Агын аймагай «Хүнхэр» ажахы, Могойтын аймагай Уртын аха дүү Доржи ба Чимит Шойдоковуудай ударидадаг таряашанай-фермерскэ ажахы таряа ехээр ургуулжа, хүрэнгэ хадагалдаг болоо. Тус ажахынууд Улаан-Үдэhөө элитнэ сортын хүрэнгэ асаржа, тарижа үзэхэнь. Таряа ургуулжа, хүрэнгэ наймаалха тухай тусхай сертификадуудтай болонхой. Хүнхэрэйхид ерэхэ жэлhээ таряанай хүрэнгэ наймаалжа эхилхэ юм. Байгша онһоо энэ ажалаа эхилхэ байгаа, теэд эртэ хабар ажахын жаран тонно тухай хүрэнгэнь шанга hалхинда үлеэгдэжэ хиидээ бшуу. Агын аймагта 11 тонно тухай үтэгжүүлгэ асарагдаа. Тэрэнэй зургаан тоннонь Хүнхэртэ, бэшэниинь Согто-Хангилай фермер Баир Дондоковто үгтэhэн байха юм.
- Ажахынууд трактор техникэеэ заhабарилхын тула нөөсэ хэрэгсэлнүүдээр хэр зэргэ хангагданаб?
- Хүндүүлхэй асуудал. Гүрэнэй дэмжэлтэгүйгөөр орооhото культурануудые ургуулхань ехэ хүндэ гэжэ мэдээжэ. Ехэ мүнгэн хэрэгтэй. Субсидиин аша туhаар шэнгэн түлишэ, үтэгжүүлгэ, хүрэнгэ, нөөсэ хэрэгсэлнүүдые абаха арга бии. Жэл бүри нөөсэ хэрэгсэлнүүдэй, шэнгэн түлишын сэнгүүд бодоно. Хизаарай Хүдөө ажахын яаман нөөсэ хэрэгсэлнүүдые абалгада субсиди үгэдэг.
- Һайнта даа.
Эрдэни Чимитдоржиев.
