Ханда абгай «Победа» колхозой хүгжэлтэдэ онсо хубитаяа оруулалсаhан хүнүүдэй нэгэн юм. 1955 ондо 20 наhатай ябахадаа, хамтын ажахын hаалида ажалда орожо, аяар 40-өөд жэлэй туршада hаалишанаар хүдэлhэн. Энэ хугасаа соо даашынгаа үнеэдhээ нилээд ехэ hү hаажа, сагаан эдеэ салгидуулан, хүндэшэг ажалай ашаа бэе дээрээ даажа гараһан ааб даа. Тэрэ үедэ дээдын засаг зургаанай ба колхозой хүтэлбэриин зүгһөө гүрэндэ һү, мяха, нооһо тушааха түсэбүүдые заабол дүүргэхэ ёһотой гэhэн шанга эрилтэнүүд табигдадаг байгаа. Ханда Цыбикова харюусалгатай ажалда хүдэлхэдөө, суг хүдэлhэн зонтоёо тааража ядадаггүй, урагшаа hанаатай, бэрхэ hаалишан гэжэ хэлсүүлдэг hэн. Тэрэ 1978 онhоо 1983 он болотор түрүүн Боршогортын фермэдэ, hүүлээрнь Гомбо хүндын түбэй комсомол-залуушуулай hаалида hургагшаар (наставник) ажаллаhан. КПСС-эй гэшүүн, Могойтын аймагай зүблэлэй депутат, эрхим һаалишан, һаалиин ударидагша Шэтын можын, Агын тойрогой, Могойтын аймагай болон «Победа» түрэл ажахынгаа олон шагнал хайрануудта хүртэһэн.
Ханда абгайн наһанай нам-тартай танилсахада, Агын аймагай Шулуутай нютагай Замhа гэжэ газарта 1935 ондо байтай хүбдүүд омогой Ринчинэй Ошорой гэр бүлэдэ түрэhэн юм. Гэртэхиниинь 1930 гаран онуудай хамалганай хатуу сагта Харымай аймаг сүлүүлжэ, Васильевска приискдэ алта малталгын ажалда хүдэлөө, 1938 ондо Үлэнтын курортдошье ажаһууһан ха. Ханда басаган ородууд соо үндыжэ, Васильевскын долоон жэлэй hургуулида орожо һурахадаа, 7-дохи анги дүүргэhэн. Тэрээнтэй суг Галина дүү басаганиинь ябалсадаг байгаа. Дарха хэдэг Ошор абань хүндэ үбшэндэ нэрбэгдэжэ, Харымай аймагта наhа бараа, Сэбэгэй Бальжима эжынь 2 басагадтаяа Ага-Хангил нютагаа бусаhан. Мүнөө Ханда абгай Харымай аймагта эдир наһандаа суг hураhан Цыренжаб Сокшигбоевич Соктоев, Ангелина Цыремпиловна Жапова ба бэшэшье нүхэдөө дулаанаар дурсан байдаг. Галина Очировна Архипова дүү басаганиинь 1972 ондо hур харбалгаар түрүү hуури эзэлхын түлөө мүрысөөндэ илалта туйлажа, СССР-эй уласхоорондын классай тамирай мастер болоод, нютаг нугаяа суурхуулһан юм.
«Эгэшэ дүү Сэбэгэй Бальжима ба Бальжи хоёр бидэниие үндылгэһэн, хайрата эжынэрнай юм. Тиихэдээ Бальжи дүү басаганиинь Бальжима эгэшэдээ 2 басагадаа үгэһэн болоно. Бальжима эжымнай 1965 ондо наһа бараа. Би тэбхэр 65 жэлэй саана Ага-Хангил нютаг ерэжэ, «Победа» колхозой түрүүлэгшэ Батоцырен Догдомэдэ «нютагаа бусахаяа һананабди» гэжэ хандаа һэнби. Тиихэдэмни ашаанай авто-унаа үгэжэ, бидэ гурбаниие Васильевска приискһээ зөөлгэжэ асаруулһан. Ерэмсээрээ, Ехэ хүндын һаалида, удаань Шэнэһэтын фермэдэ һаалишанаар хүдэлөөб. 1960 ондо Заха горхоной ба Шэнэһэтын һаалинууд ниилэжэ, Боршогортын фермэ болоходонь, тэндэ һаалишанаар удаан ажаллаа бэлэйб. Малшадай бригадир Дармаев Даша аха һаалиин ажал ударидажа байгаа. Наһатайшаг һаалишадые нэрлэбэл, Цырегма Надцалова, Долсон Догдомова, эгэшэ дүү Бутид ба Һамажаб Гуробазарованууд, Мыдыгма Шойропова, Бальжит Базарова, Балсан Будуева гэгшэд һайн хүдэлжэ ябаа. Тэрэ үедэ Жаргал Жамбалова, Дулма Самбуева, Цыден Дашиева, Намнан Цыбенова, Жалма (Субади) Балданова, Цыпелма Надцалова, Цыремжит Ринчинова ба бэшэн залуу һаалишад ябаабди. Тиихэдээ һаалишан бүхэн үнеэ һаахын хажуугаар фермын хамаг ажал хэлсэдэг, тугал ажалладаг, морёор үбһэ сабшадаг, хуряадаг, һүри хаядаг һэмди. Шанга ажал хүдэлмэриин хүсөөр, олоной оролдолгоор ехэ һү һаажа, колхоздоо хүндэтэй, урма баяртай, хүхюутэй ябадаг байгаабди», - гэжэ урдын сагаа һанан, Ханда Очировна хөөрөө һэн.
Эжынгээ ашыень харюулха зургаан хүүгэдынь булта нютагтаа түбхинэжэ, хамтын ажал хэнһээшье дутуугүй хэлсэһэн. Буда ехэ хүбүүниинь томо авто-унаа жолоодожо, таряа талха, үбһэ хулһа, модо шулуу һайсал шэрэлсэһэн, таряанай бригада хүтэлбэрилһэн, ВДНХ-гай путёвкоор шагнагдаа бэлэй. Мүнөө наһанай амаралтада гарабашье, түмэр хүлэгэй жолоо бариһаар зандаа. Шандааһаар һайн Цырендоржи хүбүүниинь малшанаар хүдэлжэ, хамтын хонин һүрэг олон жэлэй туршада арьбажуулалсаһан. Тэрэ Ага-Хангилай һээр шаагшадай можын гэшүүн, һээршэдэй аха захатан Агын тойрогой, бүгэдэ буряадай «Толон» һониной һээр шаалгын мүрысөөнүүдтэ эдэбхитэйгээр хабаададаг заншалтай. Ханда абгайн Дарима басаган, Цыбен, Цыден хүбүүдынь хамтын ажахыда, эмхи зургаанда хүдэлжэ, үри хүүгэдээ үндылгэжэ ябана. Мүнөө ажалай баян дүршэлтэй, олон аша гушанартай, буянтай, хэшэгтэй, хүгшэн, нагаса эжы Ханда Цыбикова Наринай адаг гэжэ газарта мал харадаг Ринчин-Доржи бага хүбүүнэйдээ байжа, захяа заабарияа хэлэжэ, удангүй мандахаяа байһан Сагаан һара, хулгана жэл сагаан эдеэгээр сүршэн, бурханаа дэлгээжэ угтахаяа байна.
һуулга һабаар һү билтаруулһан
- Информация о материале
- Автор: Жалсан ЛУБСАНДАШИЕВ
- Категория: Һуралсал
- Просмотров: 452
