Хальмаг Республикын Яшкульска аймагай Чилгир тосхондо Бельтеев Мэргэн ламын ударидалга доро Чойжал сахюусанай дуган баригдажа байна.

   Үндэр түрэлтэ XIV Далай лама июлиин 6-да 86 наһатай болоо. Түрэһэн нангин үдэртэнь зорюулагдажа, олон дасануудта хуралнууд хурагдаа. Далай лама онлайн аргаар уулзалгануудые үнгэргэжэ, олон тоото жиндагуудай асуудалнуудта харюусажа байдаг. Үндэр түрэлтэ ламын хэлэһэн сэнтэй заабаринуудые дурадханабди.

Үбэр Байгалай хизаарай зүүн урда зүгтэ, Хитад гүрэнэй хилэ шадар Забайкальск тосхондо «Түбдэн Норбулинг» гэһэн дуган үүдэеэ сэлижэ, жиндагуудаа угтан абадаг. 2002 онhоо эхилээд, Цыренов Соёл ламхай ахалагша ламын тушаал эзэлжэ ябана. Соёл ламхайтай хөөрэлдөө эмхидхэбэбди.

Нэгэтэ Улаан-Үдын олзын хэрэг эрхилэгшэ шэнэхэн «Джип» авто-унаагаар гэртэхинээ шэрэжэ ябаба. Тэрэнэй часай 120 км хүрэтэр түргөөр гүйлгэхэдэ, эжынь хэлэбэ:
- Аалидуула, хүб-аан.
- Эжы, бү айгты. Сахюусамнай бидэниие хаража байна.
- Тиимэл ааб даа. Тиибэшье тогто, буухамни…
Олзын хэрэг эрхилэгшэ абатаяа хоюулан болоод саашалба. Часай 150 км хүрэтэр түргэдэхэдэнь:
- Аалидыш, хүб-аан, - гэжэ абань тэсэжэ ядаба.
- Бү айгты, аба. Сахюусан хажуудамнай ябана.
- Тиимэньшье тиимэ. Зүгөөр тогтыш даа, би буухам, - гэбэ абань.
Гансаарханаа үлэһэн олзын хэрэг эрхилэгшэ машинаа пүршэгэнүүлһээр, часай 180 км хүрэтэр түргэн гүйлгэжэ оробо. Гэнтэ тэрэ абяа дуулаба:
- Тогто, би баһа буухам.

   Согчен дуган Агинского дацана представляет собой синтез бурятского, тибетского, китайского зодчества. Все детали пронизаны символикой буддизма и несут в себе глубокий сакральный смысл.